AB zirvesi ve May

Belçika’nın başkenti Brüksel’de bu hafta AB zirvesi gerçekleşti ve İngiltere’nin AB’den çıkış meselesi görüşüldü. Yine fiyasko görüşmelerden biri oldu. Geçen hafta İngiltere ve AB ülkeleri müzakerelerin beşinci turunu tamamlanmış oldular ve yeterli ilerleme kaydedilmediği gerekçisiyle müzakerelerin ikinci aşamasına geçilemeyeceği açıklandı. Bir sonraki aşama AB ülkeleri ile İngiltere çıktıktan sonra yapılacak anlaşmalar üzerineydi. Almanya Başbakanı Merkel’e göre ikinci aşama ilk aşamadan daha zorlu geçecek. İlk aşama bu kadar kötü geçtiyse ikinci aşamayı hayal etmek güç. 

Avrupa Konseyi Başkanı Donald Tusk, Brüksel’deki zirve öncesi Brexit görüşmelerinde “önemli bir ilerleme beklemediğini” zaten ifade etmişti. Bu yüzden pozitif bir sonuç beklenmiyordu. Ama İngiltere Başbakanı Theresa May’in bu kadar küçük düşürülmesi de beklenmiyordu. May’in toplantı odasına yapayalnız başı öne eğik oturduğunu gösteren fotoğraf İngiltere’de büyük yankı yarattı. Herkes May adına utandı. İngilizlere göre bu fotoğraf bir utanç kaynağı. Nasıl olur da İngiliz bir lider başını öne eğer? Ayrıca May, AB üyelere iki yıllık geçiş süreci teklifinde bulundu ve bu teklifinin 90 saniyede ret edilmesi yine gündeme oturdu. Halbuki May haftalardır kamuoyunu özellikle büyük şirketleri bu iki yıllık geçiş süreciyle telkin ediyordu. 2021 diye bir tarih tedavülden kalktı yanı. 2019’da kesin çıkacak. Üstüne üstelik Fransa Başbakanı Macron’un da May için görüşmelerin hiçbirinde anlaşma yapmadan ayrılık mevzusunun geçmediğini May’in Britanyalılara blöf yaptığını söyledi. Blöf dedi yalan söylüyor diyemedi. Yani May’in İngiltere’de AB’ye ahkam kesiyormuş gibi tavırlarının kapalı kapılar ardında doğru olmadığı ortaya çıktı. 

Peki ya şimdi?

İngiltere mali sorumluluklarını kabul etmediği için müzakereler başlamadan tıkandı denebilir. Brüksel, Britanya’dan 60 milyar Euro istiyor. Britanya sadece bilim, araştırma hukukla alakalı Britanya’nın dahil olabileceği projeler için ödeme yapmayı kabul ediyor. Bu da sadece 20 milyar Sterline tekabül ediyor. Bu miktarı kabul etmenin iktidarı kaybetmekle eşdeğer görüyor. Ama son yaptığı açıklamada bu 60 milyarın niçin istendiği teker teker incelenecek dedi. Bu bir nevi geri adım olarak nitelendirilebilir. Geri atmayıp ne yapacak. 

Sosyal medyada yayınladığı mektupta İngiltere’de yaşayan AB vatandaşlarının haklarının “her zaman İngiltere’nin önceliği olacağını” söyledi. İngiltere’de yaşayan AB vatandaşları tedirgin. Britanya’da toplamda 3 milyon AB vatandaşı yaşıyor. AB ülkelerinde ise 1 milyonu geçiyor. 5 yıldır yaşayanlara kalıcı oturum verilecek. Peki daha az bir süredir yaşayanlara ne olacak? Belirsiz. 

İşçi Partisi lideri Jeremy Corbyn paralel zamanda Brüksel de bazı AB yetkilileri ile görüştü. Corbyn’in çıkış için önerileri ve fikirleri soruldu. Corbny ile görüşülmesi çok stratejik bir adım diyebiliriz. Corbyn tam bir Başbakan gibi ağırlandı. Bu görüşme, May’in gözünü epey korkutmalı. AB yetkilileri May’e ‘sen bizimle anlaşmaya girmezsen Corbyn girer’ dedi bir nevi. May mesajı aldı kanımca. Başbakanlığı, partisinin iktidarı büyük tehlikede. May’e büyük bir ‘U dönüşü’ yapmak müstahaktır artık. 

Yazarın diğer yazıları