Amiyotrofik Lateral Skleroz (ALS) -II

Hastalık ilerledikçe ALS hastaları bazı sorunlarla karşılaşmaktadır. Bunların başında nefes alıp verme problemleri gelmektedir. Zaman içerisinde ALS soluk alıp vermekte kullanılan kasları etkilemektedir. Uyku apnesinde de kullanılan cihazlar gece uykuda nefes alınmasına yardımcı olabilir. Örneğin pozitif basınçlı nefes destek cihazı geceleri kullanılabilir. Hastalığın ilerleyen safhalarında bazı hastalarda boynun ön tarafından nefes borusuna ulaşımı sağlayan bir delik açılması ile sürekli nefes almaya yardımcı alet kullanılması gerekli olabilir. Amiyotrofik lateral skleroz hastaların en sık ölüm sebebi nefes alamamadır. Ortalama olarak ALS bulgu ve belirtileri başladıktan sonra ölüm 3-5 yıl içerisinde gerçekleşmektedir.

Bunun yanında konuşma problemleri de yaşanmaktadır. Hastaların büyük çoğunluğunda zaman içerisinde konuşma güçlükleri baş gösterir. Bu genelde bazı kelimelerin gevelenmesiyle başlar. Önce ara sıra olan bir şeydir. Ancak zaman içerisinde ilerleyerek daha ciddi hale gelir. Sonunda hastaların konuşması diğer kişiler tarafından anlaşılamayacak derecede bozulur ve bu hastalar iletişim kurabilmek için başka teknolojik aletlere ihtiyaç duyarlar. Yeme problemleri de hastalığın başlıca sorunlarındandır. Bu sorun yutmayı kontrol eden kasların etkilenmesinden kaynaklanır. Hastalarda susuz kalma ve beslenme bozuklukları görülür. Ayrıca bu durumda yutma esnasında yiyeceklerin ve sıvıların akciğere kaçması tehlikesi yüksek olduğundan çok risklidir. ALS hastaları bu dönemlerinde sıklıkla zatürreye yakalanırlar. Beslenme tübü kullanılması bu riski azaltacaktır. Bunun yanı sıra demans / bunama da hastalığın belirtisi olarak kendini gösterir. Bu durum kendini hastalarda hafıza problemleri ve karar verme güçlükleri olarak gösterir. Sert felç durumu, kabızlık, bitkinlik, yoğun tükrük ve balgam üretimi, ağrı, kontrol dışı gülme ve ağlama krizleri de hastalığı belirtileri arasındadır.

ALS başlangıçta görülen şikayetlerle birçok nörolojik hastalığa benzediği için erken tanısı zor bir hastalıktır. Kas ve sinir ölçümünün yanı sıra beyin ve omurga tomografisi tanıyı koyma açısından önemlidir.

Hastalığın gidişatını geri çevirmek mümkün olmadığı için tedavinin ana amacı hastalığın ilerleyişini yavaşlatmaktır ve hastayı komplikasyonlardan korumaktır. Verilen ilaçlar belirtileri azaltmaya dönüktür. Fizik tedavi ve beslenme desteği de vazgeçilmezdir.

Yazarın diğer yazıları