Aşı

Geçen haftaki köşe yazımda kızamık hastalığını işlemiş, tehlikelerine dikkat çekmiştim. Kızamık birçok hastalık gibi aşı ile büyük oranda önlenebilir. 

Bağışıklık sisteminin görevi, hastalığa neden olan mikroplara, örneğin virüslere ya da bakterilere karşı savaşmaktır. Bunun için bir hastalık durumunda vücudumuz tarafından daha sonra mikropları zararsız hale getiren antikorlar oluşturulur. Aynı zamanda mikropla tekrar temasa geçildiğinde hastalık meydana gelmeden önce bunu yok eden düşünce hücreleri oluşturulabilir. Bir aşıda tam da bu işleyiş taklit edilir. 

Aşı bazı bulaşıcı hastalıklara karşı koruma sağlayan maddelere verilen isimdir. Bulaşıcı hastalıklara neden olan mikropların canlı olmayan veya zayıflatılmış versiyonları olarak insan vücuduna enjekte edilmesi ile aşılama gerçekleşir.  Gelecekte gerçek enfeksiyonla karşılaşıldığında vücut daha önceki savaşını hatırlayarak aşı ile önlenebilir hastalıklara karşı koyar.

Aşı ile önlenebilir hastalıklar nedeniyle her yıl dünyada milyonlarca insan ölmektedir. Aşılama bulaşıcı hastalıklara karşı toplumu korumanın en etkili, en ekonomik en güvenilir yöntemlerinden biridir. Aşılama, tüm tıbbi tedavilerden daha çok yaşam kurtarır.

Birçok ebeveynde ‘çocuk hastalıkları’ kavramı kolay atlatılabilen ve devamı olmayan basit hastalıklar olarak algılanmaktadır. Ancak kızamık, kabakulak, boğmaca vb ‘çocuk hastalıkları’ hiç de az rastlanmayan ağır komplikasyonları beraberinde getirmektedir. Hatta bazı çocuklar bir yaşam boyu bu hastalıkların doğurduğu olumsuz neticelerden mağdur olmaktadır. Bu, modern tıbbın olanakları ile de her zaman engellenemeyebiliyor. 

Bazı enfeksiyon hastalıkları çok bulaşıcıdır ve beraberinde bir çok enfeksiyonlu hastalığa davetiye çıkarmaktadır. Bu durumda temas edilen aşı olmamış şahıslar – ebeveynler, hamileler, oyun arkadaşları ve yeni doğan kardeş çocuklar – ağır hastalıklara yakalanabilirler. 

Sağlıklı bir aşı korunması elde edebilmek için aşıların tavsiye edilen zamanlarda yapılması önemlidir. Bu nedenle çocuğunuzun aşı korumasını oluşturmaya mutlaka erkenden başlamanız gerekir.

Bazı aşılar ömür boyu korur, bazıları ise okul yaşında, gençlikte ve/veya yetişkinlikte bir ya da bir kaç kez yapılmalıdır.

Bazı ebeveynler aşıların olası yan etkilerinden çekinmektedirler. Ancak modern aşılar güvenlidir, yan etkileri ise çok azdır. Enjeksiyon bölgesinde kızarıklık ya da şişlik gibi hafif aşı reaksiyonlarının yanı sıra hafif ateş de olabilir. Ancak bu kaygılanacak bir durum değildir. Bunlar vücudun aşıya tepki verdiğini gösterir ve genelde 1-2 gün sonra tekrar kaybolur. Günümüzde ağır aşı komplikasyonları yalnızca çok nadir durumlarda ortaya çıkmaktadır. Buna karşın enfeksiyon hastalıklarındaki komplikasyonlar ise daha sıktır ve çoğunlukla daha ağır olmaktadır. Bunlar aşı yaparak engellenebilir. 

Tavsiye edilen aşıların masrafları Avrupa’da sağlık sigortaları tarafından karşılanmaktadır, yani ücretsizdir.

Yazarın diğer yazıları