Behçet hastalığı

Behçet Hastalığı iltihaplı bir romatizma hastalığıdır. Behçet Hastalığı tarihi “İpek Yolu” boyunca, Uzak Doğu’da Japonya ve Çin’den Akdeniz’e doğru uzanan ve Türkiye ile İran gibi ülkeleri de içine alan bir alanda yaşayan insanlarda daha sık görülmektedir. Orta ve Kuzey Avrupa ülkeleri ve Amerika kıtasında çok nadir görülür. Kadın ve erkeklerde eşit oranlarda görülen hastalık erkeklerde daha şiddetli seyreder. Hastalık her yaşta görülse de 20-30’lu yaşlarda daha fazladır. Hastalığın nedeni bilinmemektedir; ancak genetik yatkınlık önemlidir. Çevresel faktörler de hastalığın ortaya çıkmasında etkili olduğu düşünülmektedir.

Behçet Hastalığı kan damarlarını tutan bir damar duvarı iltihabıdır (vaskülit). Her boyutta ve türde damarları ekileyebilir. Dolayısıyla birçok organa ve dokuya ait şikayete yol açabilir. Fakat belli organ ve dokuları daha fazla tutar. Hastaların hemen hepsinde ağız içinde ağrılı sivilceler veya ülser bulunur. Genellikle dudak iç kısmında, yanak içinde ve dil üzerinde ülserler çıkabilir. Tüm mide bağırsak sisteminde ülserler oluşabilir. Hastalık büyük damarlarda balonlaşmaya neden olur. Damar boyunca iltihaba bağlı yapışık pıhtı da görülür. 

Behçet Hastalığı gözlerde iltihabi hücre birikimine veya göz damarlarında iltihaba neden olabilir. Bu da gözde ağrı, kızarıklık ve ışığa hassasiyete yol açar. Her atakla birlikte gözde hasara neden olarak körlük gelişebilir. Fakat etkin tedaviyle körlüğün önüne geçmek mümkündür. Vücudun her yerinde cilt döküntüsü olabilir. Özellikle bacak ön yüzünde eritema nodozum olarak adlandırılan, deriden kabarık, şiş, kızarık, ağrılı şişlikler oluşabilir. Cinsel organlarda ülserler oluşabilir. Bu ülserler iyileşirken beyaz iz bırakabilirler. Eklemlerde şişlik veya eklem ağrıları da Behçet Hasatlığının belirtilerindendir. Akciğer damarlarında balon gibi genişlemelerin yırtılması ile akciğer içine yoğun kanama yaşanabilir. Santral sinir sisteminin etkilenmesiyle baş ağrısı, ense sertliği, bilinç bulanıklığı, inme, kişilik değişikliği gibi bulgular görülür. 

Hastalığın tanısı tamamen klinik bulgularla konur. Yılda üç ve daha fazla tekrarlayan ağızda yaraları olan kişilerde; tekrarlayan cinsel organlarda ülser veya buna ait izlerin bulunması, göz tutulumunun olması, eritema nodozum veya tipik döküntüler ile paterji isimli test (iğne ucuyla cildi delip 48 saat sonra sivilce oluşumunu gözlemlemek) hastalığın tanısı için önemli bulgulardır.

Hastalığın seyri kişiden kişiye farklılık gösterir. Bu nedenle tedavi de hastaya göre düzenlenir. Kortizon, iltihap dindirici ve bağışıklık sistemini bastıran ilaçlar kullanılır. Behçet hastalarının ilk başvurusunun ve takiplerinin bir İç Hastalıkları ve Romatoloji uzmanı tarafından yapılması çok önemlidir.

Yazarın diğer yazıları