Bolton neden geldi?

İran’ın Suriye’de etkisi kırılmadan ABD’nin bu ülkeden çıkmaması üzerine inşa edilmiş Suriye siyaseti, ABD Başkanı Donald Trump’ın 19 Aralık’ta kendi başına aldığı Suriye’den asker çekme kararı ile derin bir krize girmiş gibi gözüküyor.

Peş peşe gelen üst düzey iki istifa bu konuda Amerikan devleti içinde tartışılarak bitirilmiş bir karar sonrası bu noktaya gelinmediği; tam tersine bu kararın Trump veya etrafındaki bir kaç kişi tarafından alındığı ve Amerikan devletinin geri kalanına dayatıldığını gösteriyor.

Savunma Bakanı James Mattis ve DAİŞ’le mücadele koordinatörü Brett McGurk’un istifaları sonrası da ABD hükümeti içinde sükunet sağlanamamış, tam tersine tartışmalar artarak devam etmiştir. Epey bir yorumcu Trump’ın bu kararı yakın çevresine kadar gelmiş soruşturmaları ve artan kamuoyu baskısını azaltmak için aldığını iddia ediyor.

Fakat öyle anlaşılıyor ki ABD Başkanı Trump’ın Suriye’den çekilme kararı ile attığı taş vurduğu kuşun ederine değmemiştir. Neredeyse hiç kimseyi memnun etmeyen bu karar tam tersine ABD iç kamuoyunda Trump üzerindeki baskıları artırmıştır.

Nispeten bu baskıları azaltmak için peş peşe girişimler olmuş; bu zamana kadar Trump’ın en önemli destekçilerinden olan Güney Carolina senatörü Lindsey Graham 30 Aralık’ta Trump’la görüşmüş ve söz konusu kararın ABD kamuoyunda yaratığı negatif etki konusunda kendisini bilgilendirmiş; hatta ikaz etmiştir. (Ben bu görüşmenin Trump üzerindeki etkisinin; James Mattis ve Brett McGurk’un istifalarından daha etkili olduğunu düşünüyorum.)

Görüşme öncesi oldukça kendinden emin, biran önce Suriye’den çekilmeyi savunan; Türkiye’nin DAİŞ‘ten kalan unsurları temizleme konusunda oldukça istekli ve yeterince donanımlı olduğunu iddia eden Trump bu görüşme sonrasında birden bire ağız değiştirmiş; Kürtleri korumaktan, kendisinin hızlı çekilmeyi kast etmediğinden bahs etmeye başlamıştır.

Lindsey Graham görüşme sonrası attığı tweet mesajında aslıda ABD’nin Suriye siyasetinin olduğu gibi devam ettiğini yeniden ilan etmiş oldu. Buna göre ABD şu hususları güvence aldıktan sonra Suriye’den çekilecektir

1. DAİŞ’in kalıcı olarak ortadan kaldırılması,

2. Çekilme sonrası ortaya çıkacak boşluğun İran tarafından doldurulmaması,

3. ABD’nin Kürt müttefiklerinin korunması (Bu ifade Lindsey Graham’ın açıklamalarından olduğu gibi alınmıştır!)

Barak Obama bir röportajında ABD’yi büyük bir uçak gemisine benzetip kendisinden kısa vadede çok şey beklenmemesini gerektiğini söylüyordu. Ona göre bu kadar büyük cüsseye sahip devletler politikalarını çok hızlı kurup, yine aynı hızda değiştiremezler.

Trump’ın Suriye çıkışı sonrası yaşananlar Barak Obama’yı haklı çıkardı; ABD Başkanı Donald Trump’ın gerçekten istememesine rağmen ABD Suriye’de yeniden en başa dönmek zorunda kaldı.

Batı başta olmak üzere dünya kamuoyunda ortaya çıkan haklı Kürt sempatisi, bu ülkelerin yöneticileri üzerinde güçlü bir kamuoyu baskısına neden oluyor.

Efrîn daha çok Rus bölgesiydi, Rusya’da devleti etkileyecek bir kamuoyunun varlığından bahs edemeyiz; fakat aynı şey ABD ve diğer Batılı devletler için söylenemez.

Türkiye devleti tarafından bundan sonra Kürtlere yapılabilecek kötülükler konusunda Batılı ülkelerin kamuoyları artık haberdardırlar ve bundan sonra olacaklardan kendi hükümetlerini de sorumlu tutacaklardır.

ABD Dışişleri Bakanı Michael Pompeo’nun “Başkan Türklerin Kürtleri katletmemesinin önemini de vurguladı!” ifadesi ortaya çıkan bu kamuoyu baskının sonucudur. Rojava’da ortaya çıkacak; Cizre, Sur manzaralarını ABD Başkanı Trump kendi kendi kamuoyuna izah edemez.

Trump’ın ‘biran önce Suriye’den çekileceğiz’ açıklamasının Türk devletinde yarattığı etkiden telaşa kapılan ABD, Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton başkanlığında ABD Genelkurmay Başkanı ve Suriye özel temsilcisini Türkiye’ye göndermek zorunda kalmıştır.

Bolton Türkiye’ye Suriye’de birlikte neler yapacaklarını değil; Türkiye’nin neler yapamayacağını bildirmek için gelmiş, işini yapmış ve ülkesine geri dönmüştür. Artık cin şişeden çıkmıştır; Ne Suriye’de ne de Türkiye hiç bir şey eskisi gibi olmayacak!

Yazarın diğer yazıları