Brexit’te son perde

Brexit, İngiltere için bir kaç finali olan ama bir türlü sonlanmayan bir oyuna dönüştü. İngiltere ve AB ülkeleri sanki bir tiyatro sahnesinde kapışıyorlar. Seyirci koltuğunda bu kapışmayı izleyen halkta arada kötü oyunculuklarından ötürü onlara bağırıp çağırıyor hatta arada yumurta atarak protesto ediyor ama bir şekilde elleri mahkum salonu da terk edemeden dişlerini sıka sıka oyunu izlemeye devam ediyorlar. Başbakan Theresa May’in anlaşması iki hafta önce hükümetten geçmedi beklendiği üzere. AB’den anlaşmasız çıkma ihtimali fazlasıyla arttı bu durumda. İngiltere’deki 35 büyük şirket operasyonlarını İngiltere’nin dışına götürmek için ilk adımları attı bile. Sadece bu bile binlerce kişinin işsiz kalması demek olacak. Daha ne kadar ekonomik kayıplar olacak, haddi hesabı yok.

Kimine göre AB’den anlaşmasız tamamen çıkacak. Kimine göre Norveç modeli takip edecek. Kimine göre ikinci bir referandumla AB’de kalma umutları hala var. Ama hükümet AB’den anlaşmasız çıkacakmış gibi planlar yapıyor ufaktan.

İki buçuk yıldır uykuları kaçan İngiltere’de yaşayan 3.5 milyon Avrupa Birliği ülkeleri vatandaşları İç İşleri Bakanlığından gelen açıklamayla bir nebze de olsa rahatlamışlardı. Açıklamaya göre uzun zamandır İngiltere’de yaşayan ve çalışan AB vatandaşları AB’den çıkınca da İngiltere’de kalmaya devam edecekleri yönündeydi. Kalmak için telefonlardan ya da bilgisayardan indirilecek bir uygulamayla başvuru yapmaları gerekiyordu. Bu uygulamayla önce pasaport bilgilerini paylaşacaklar sonrasında da devletin sitesinden de 5 senedir İngiltere’de yaşadıklarını ispatlayacaklardı. İspat o kadar kolay değil elbette ki. Eş durumundan kalmak isteyenler ise eşlerinin yıllık 18 bin sterlinden fazla bir gelirlerinin olması gerekiyor. Üstüne üstelik başvuru sistemi bakanlığın açıkladığı gibi düzgün de çalışmıyor.

Uygulamanın çalışmadığı şikayetleri medyada yankılanırken İçişleri Bakanı Sajid Javid’e göre bir hafta için AB vatandaşlarının yüzde 90’ı başvurularını yaptı sadece yüzde 10 civarı sorunla karşılaştı. Ancak başvuru yapanlar bunun aksini iddia ediyor. İnterneti olmayan ya da interneti kullanamayanlara yardım etmek için 13 yerde başvuru merkezleri oluşturuldu ancak bu sayı o kadar az ki. Bir çok kişi başka şehirlere giderek bu merkezlere ulaşabiliyor. Yani bir sürü hatalı angarya işle AB vatandaşları daha da gergin.

Son durum ne peki? 29 Mart’ta son çıkış tarihinin ertelenmesi için Salı günü mecliste bir oylama yapılacak. Muhtemelen de ertelenmesi için çoğunluk oy kullanacak. Ama bu çözüm değil ki. AB, kabul edilir bir anlaşma olmadığı sürece bu erteleme sürecini gereksiz bulacaktır. Bir kaç aylık ek zaman kazanmanın bu siyasi atmosferde bir anlamı yok. Meclis kendi arasında çıkış için anlaşmanın içeriği ve koşulları konusunda bir uzlaşı sağlayamadan AB’nin yapabileceği bir şey yok. İngiltere, hem İrlanda ile aramızda kontrol olmasın hem de Gümrük Birliği’nde kalmayalım serbest ticaret yapalım anlayışında ısrar ettiği sürece bir iki buçuk sene daha geçse nafile, bir anlaşmaya varılamayacak.

Yazarın diğer yazıları