Çağdaş Marksizm Seçkisi

ZABEL MİRKAN

Çağdaş Marksist düşüncenin önde gelen iki ismi Bertell Ollman ve Kevin B. Anderson sekiz temel başlık altında, 20. yüzyıl boyunca yazılmış en kritik Marksist metinleri “Çağdaş Marksizm Seçkisi” altında bir araya getirdi. İngilizcede sade bir isimle, “Karl Marx” adıyla yayımlanan kitap, Yordam Yayıncılık tarafından Türkçeye çevrildi.

Özgün seçki toplam sekiz kısım ve otuz dört bölümden oluşurken Türkçe basımda orijinal metinde yer alan bölümlerden üçünü, yayın haklarındaki engeller nedeniyle seçkiye alamamış Yordam Yayıncılık. Ancak kitabın bütünlüğünü bozmamak ve kitabı hazırlayanların yaklaşımını eksiksiz verebilmek için, Bertell Ollman ve Kevin B. Anderson’ın kaleme aldıkları “giriş” kısımlarında bu üç metne verilen referanslar konulmuş.

Bir makaleyi iyi bir Marksist makale yapan nedir? Marksistler hangi türden sorunları incelemeye eğilim gösterirler? Neleri öne çıkarır, sorgular, açıklamaya ve değiştirmeye çalışırlar? Ve bunları nasıl yaparlar? Hangi varsayımlardan, hangi amaçlarla yola çıkarlar ve hangi toplumsal bölünmelere, bakış açılarına, kategorilere öncelik verirler?

Bu kitap bu soruların hiçbirine -tabii ki- son noktayı koymuyor; ancak okurun zihninde inanılmaz bir ufuk açıyor. Son yüzyılın önde gelen Marksist yazarlarından bazılarının çok geniş bir yelpazedeki konularla ilgili yaptıkları seçkin çalışmalardan örneklerin olduğu kitapta Marksist doğruculuk tavrı sergilemekten ziyade, Marx’ın ve daha dar kapsamlı olarak, yaşam boyu çalışma arkadaşı olan Friedrich Engels’in yazılarından esinlenen bir yaklaşımlar öbeği ortaya konuyor.

Sekiz kısımdan oluşan kitabın başlıkları şöyle: Kuram ve Yöntem; Ekonomi Politik; Devlet ve Siyaset; Birey ve Toplum; Kültür ve Din; Tarih; Sömürgecilik, Irk ve Cinsiyet; Çevrebilim.

Elbette, tüm bu başlıklar altında değerlendirilebilecek, yirminci yüzyıl boyunca kaleme alınmış onlarca değerli kitap, yüzlerce önemli makale var. Ancak Ollman ve Anderson öyle bir seçki sunuyorlar ki, her bir başlık altında, kritik dönemeçlerde yeni yollar açmış, “çığır ve zihin açıcı” ya da “başlatıcı” diyebileceğimiz yazılar bir araya geliyor.

Böylece “Kuram ve Yöntem” başlığında Georg Lukács ve Raya Dunayevskaya’ya, “Ekonomi Politik” başlığında David Harvey ve Immanuel Wallerstein’a, “Devlet ve Siyaset” başlığında Ernest Mandel’e ve Nicos Poulantzas ile Ralph Miliband’ın ünlü tartışmasına, “Birey ve Toplum” başlığında Ellen Meiksins Wood ve Michael D. Yates’e, “Kültür ve Din” başlığında Fredric Jameson ve Ishay Landa’ya, “Tarih” başlığında E.P. Thompson ve Perry Anderson’a, “Sömürgecilik, Irk ve Cinsiyet” başlığında C.L.R. James ve Nancy Hartsock’a, “Çevrebilim” başlığında John Bellamy Foster ve Paul Burkett’e ve toplamda otuz bir yazara misafir oluyoruz.

Çağdaş Marksizm Seçkisi

Yordam Yayıncılık

Çeviri: Şükrü Alpagut   / 2019  / İstanbul

Yazarın diğer yazıları

    None Found