Çocuklarda yanık yarası -II-

Yanıklar sırf sıcak su ve yiyeceklerden değil aynı zamanda elektrik ve kimyasal maddelerden dolayı da meydana gelmektedir. Uçurtmalar kesinlike elektrik direkleri civarında kullanılmamalıdır. Bozuk elektrik kabloları derhal tamir ettirilmelidir. Prizler çocuk emniyetiyle ve hatalı akım (Fİ) sigorta şalteriyle donatılması gerekir. Elektrikli aletlerin su yakınına konulması da ciddi bir tehlike oluşturmaktadır. Trenlere, metrolara ya da elektrik direklerine tırmanılması hayati tehlike yaratıp ölümcül olabilir. Elektrik hatlarıyla doğrudan temas edilmese bile gerilim 1-2 metre sıçrayabilir. Temizlik malzemeleri ve ilaçları çocukların ulaşamayacağı yerlere koyulmalıdır. Zehirli ya da yakıcı asit içeren sıvılar su ve benzeri şişelere doldurulmamalıdır. Çocukların içecek sanıp içme tehlikesi mevcuttur.

Kazadan hemen sonra yaralanan yerlerin 10-15 dakika süreyle suyla serinletilmesi önemlidir. Vücut ısısının fazla düşmesi tehlikesi nedeniyle suyun 15 dereceden daha soğuk olmaması gerekir. Un, diş macunu, yağ vb maddeler yanık yaralarına asla sürülmemelidir. Yanmış elbise çıkartılmamalıdır. Çocuğu örtüyle yerde yuvarlayarak veya suyla söndürmek önerilmektedir. Elektrik çarpmasında ilk önce elektrik devresi kesilmelidir. Hemen cankurtaranın çağrılması çok önemlidir. Çocuk şokta olduğundan doktor gelene kadar yalnız bırakılmamalıdır.

Çocukların korunması açısından tehlike kaynaklarına karşı zamanında tedbir alınması önemlidir. Çocuklar için yasaklar daha çok ilgi yarattığından tehlikeler konusunda açıklama ve gösterim faydalıdır. Ağır yanan mangal kömürüne ispirto ya da başka bir ateş körükleyici madde dökülmemelidir. Çocuklar yangında saklanmayı tercih ettiklerinden dolayı yangından kaçması gerektiğini bilmelidir. Duman da ateş kadar tehlikelidir.

Yanıkların neticeleri yani yanık vakalarından sonra ciltteki yaralar yanığa yol açan ısının derecesine ve nüfuz etme sürecine bağlıdır. Cilt üç tabakadan oluşmaktadır: Üst deri, alt deri ve derialtı yağ dokusu. Derinlik derecesine göre yanık birinci, ikinci veya üçüncü derece yanık olarak nitelenir. Yangın yayılması çocuklarda şöyle hesaplanır: Çocuk parmakları dahil el yüzeyi, vücut yüzeyinin yüzde 1’ine denk gelmektedir. 1. derece yanık deri üstünde kızarmadır. Müdahale gerek olmadan 5-10 günde geçmektedir. 2. derece yanık ise a ve b kategorisine ayrılmaktadır. 2A derecesindeki yaralar yüzeyseldir. Bu yaralar su toplar ve yara dibi nemli olur. Cerrahi tedavi gerektirmemektedir. Genelde pansuman ile 2-3 hafta içinde geçer. 2B yaraları ise su toplar ve gri-beyaz renk değişimi görülür. Yara dibi genelde kurudur. Ameliyat edilmesi gereken bu yanık derecesinde iz kalma tehlikesi yüksektir. 3. derece yanığında ise tüm cilt bölümleri tahrip olmuştur. Cerrahi tedavi gerektiren bu yanıklar genelde iz bırakır.

Yazarın diğer yazıları