Fransa diyalog diyor!

ABD Başkanı Donald Trump’ın geçtiğimiz hafta İran’a karşı askeri saldırı yetkisi verdiğini ve ardından beklenmedik bir şekilde kararını iptal ettiğini bildirmesiyle dünyanın gözleri söz konusu çatışmaya yöneldi. Aylardır Iran ile gerilimi tırmandıran ABD’nin bu hamlesi ve devamındaki çelişkeler ile birlikte Ortadoğu’da potansiyel olarak milyonlarca kişiyi etkileyecek ve küresel bir askeri çatışmayı tetikleyecek yeni ve eli kulağında bir savaş olasılığı gündeme oturdu.

Trump’ın, İran toprakları üzerinde casusluk yapan bir insansız hava aracının İran tarafından düşürülmesi üzerine misilleme tehdidinde bulunan bir dizi çelişkili açıklamayla dünya gündemini belirlerken, Fransa, İngiltere ve Almanya ortak bir açıklamayla ilk olarak taraflara gerginliği azaltma çağrısında bulundu. Her üç devletin ortak açıklamasını Almanya’nın BM Daimi Temsilcisi Christoph Heusgen, “Bu gelişmeler yanlış hesaplama ve çatışma riskini doğuruyor. Uluslararası kanunları tam saygı çerçevesinde, gerginliği azaltma ve diyalog çağrısı yapıyoruz” şeklinde dünyaya duyurdu.

Fransa, Iran konusunda İngiltere ve Almanya ile hareket yolunu seçerken sürekli tırmanan kriz süreçlerinde izlediği yol gibi taraflara diyalog çağrısını yineliyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD ile İran arasında yaşanan gerilime ilişkin, “Bu gerginlik son haftalarda yükseldi. Her türlü saldırıyı veya gerginliğin tırmanışını kınıyoruz. (Her iki tarafla) Diyalog içerisinde olmaya çalışıyoruz.” açıklamasında bulunurken aynı zamanda Nükleer enerji anlaşmasını hatırlatmaktan geri durmuyor. Son yıllarda Iran’la Total üzerinden geliştirdiği ilişkileri de zedelemek istemeyen Fransa, “diyalogdan” yana imajını her gün yeni açıklamalarla pekiştirmeye çalışıyor.

Macron, Marsilya’da Fransa, Portekiz, Malta, İspanya, İtalya, Cezayir, Libya, Fas, Moritanya ve Tunus dışişleri bakanlarının katılımıyla düzenlenen Akdeniz Forumu’nun ardından basına yaptığı açıklamada, Fransa’nın İran nükleer anlaşmasını desteklediğini hatırlattı. Bir delegasyonu geçtiğimiz hafta İran’a gönderdiğini ve Japonya’da düzenlenecek G20 Zirvesi’nde ABD Başkanı Donald Trump ile görüşeceğini ifade eden Macron, bölgenin güvenliği için iki ülke arasındaki gerilim hakkında bir çözümün bulunması gerektiğini ifade etti. Fransa’nın bir diğer açıklaması ise Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian tarafından gerçekleştirildi. İran’ın nükleer anlaşmadaki yükümlülüklerini yerine getirmeyi bırakmasıyla “ciddi bir hata” yaptığını açıklayan Le Drian, İran’ın Viyana Anlaşması’nda aldığı yükümlülükleri yerine getirmeyerek ABD’nin uyguladığı baskıya kötü bir cevap vermiş olduğunu dillendirdi.

Geçtiğimiz yıldan bu yana süren ABD ve İran arasındaki çatışma bugün giderek tırmanırken, Fransa söz konusu gerilimin ne dışında ne de içinde yer alan bir yol izliyor. Nükleer enerji konusunda İran ile ortak projeler geliştiren Fransa, bölgede olası bir savaş senaryosuna karşı hem AB içerisinde hemde Türkiye ve bölge ülkeleriyle temaslarını artırarak hazırlıklı olmaya çalışırken diğer taraftan ise diyalog yolunun oluşturulması için çaba harcadığını ifade ediyor. Muhtemel bir Iran savaşından yana olmayan Fransa konu hakkında AB ülkeleriyle hareket ederken, ABD karşısında da net bir tutum almıyor. Suriye ve diğer bölgesel konularda olduğu gibi  Fransa’nın mevcut krizi fırsata çevirmek için her ipte oynama siyasetinin bir başka versiyonunu izliyoruz!

Yazarın diğer yazıları