Fransa’da yeniden başörtüsü tartışması

Fransa Gündemi

Fransa’da siyasal ve ekonomik kriz derinleştikçe gündemi farklı konular kaplıyor. Bu haftanın gündeminde son yılların sıkça tartışılan konusu "üniversitelerde başörtüsü yasağı” vardı. Başörtüsü gündemi ise Paris 8 Üniversitesi’nde bir öğretim görevlisinin başörtülü bir öğrenciye ders vermeyi reddetmesiyle başladı. Ardından Kadın Hakları Bakanı ve Sarkozy’nin konuya dair açıklamaları tartışmayı ülke geneline yaydı. 

Başörtüsü tartışmasını alevlendiren ilk siyasi isim ise Nicolas Sarkozy oldu. Halk Hareketi Birliği (UMP) Genel Başkanı Sarkozy, öncülüğünde meclise yeni bir yasa teklifi sunuldu. Sarkozy’nin tavrına ilk destek ise Kadın Haklarından Sorumlu Devlet Bakanı Pascale Boistard’en geldi. Pascale Boistard Le Figaro gazetesine verdiği röportajında; "Bence kamusal alanın bu kısmında başörtüsü yasak olmalı. Üniversiteler her şeyin konuşulduğu mekanlar. Üniversite rektörleri bu konuyu öğrencileriyle konuşmalı" ifadelerini kullandı.

Sözkonusu tartışmalar üniversite akademisyenlerini de harekete geçirdi. Fransa çapında ortak bir deklarasyon yayınlayan çeşitli üniversitelerde görev yapan öğretim görevlileri, söz konusu tartışmanın yersizliğine vurgu yaparken, 10 yıldır başörtüsü etrafında ırkçı politikaların beslendiğini, kadın haklarına saldırının meşrulaştırıldığını ve ucuz söylemlerin siyasi malzeme haline dünüştürüldüğünü ifade etti. Fransız akademisyenler yayınladıkları deklerasyonda, Kadın Haklarından Sorumlu Devlet Bakanı’nı eleştiren şu ifadelere yer verdi; "Kadın Haklarından Sorumlu Devlet Bakanı olarak üniversitelerde başörtüsüne karşı olduğunuzu söylediniz. Eşitlik ve özgürlük karşıtı böyle bir tavrı nasıl takınabilirsiniz?"

Akademisyenlerden sonra söz konusu tartışmaya öğrenci sendikaları da dahil oldu. UNEF-Fransa Ulusal Öğrenci Birliği yazılı olarak yaptığı açıklamada üniversitelerde dini semoblerin yasaklanmasına karşı olduklarını ifade etti. Söz konusu tartışmanın devam etmesi dahilinde üniversitelerde önümüzdeki günlerde eylemsellik geliştireceklerini belirten öğrenci sendikası, söz konusu tartışmaya Kadın Hakları Bakanı’nında dahil olmasının büyük bir utanç olduğunu vurguladı.

Kadın Hakları’ndan Sorumlu Devlet Bakanı Boistard’a bir tepki de hükümetten geldi. Bu rağmen Başbakan Manuel Valls, "Bu konu kesinlikle hükümetimizin gündeminde yok" diyerek tartışmalara hükümetin dahil olmadığını ifade etti. 

Le Parisien gazetesi ise konuya dair bir anket çalışması yürüttü. Sözkonusu ankete 60 bin kişinin katıldığı ifade edildi. Ankete katılanların yüzde 73’ü sözkonusu yasağı onaylamadıklarını belirtti. 

Başörtüsü yasağı Fransa’da ilk olarak Chirac’ın cumhurbaşkanı olduğu dönemde gündeme gelmişti. Devamında Nicolas Sarkozy’nin içişleri bakanlığı döneminde ortaöğretim kurumlarında başörtüsü takılması yasaklanmıştı. 15 Mart 2004’te çıkarılan yasa ile Fransa ve Fransız kolonileri olan deniz aşırı ülkelerdeki devlet okullarında Müslümanların türban, Musevilerin kippa ve Hıristiyanların büyük haç gibi dini simgeleri görünür şekilde takmalarını yasaklamıştı. Nicolas Sarkozy’nin cumurbaşkanlığı döneminde ise ‘burka yasası’ ile kadınların çarşaf giymesi üniversitelerde yasaklanmıştı.

Yazarın diğer yazıları