Gençlerin iklim isyanı

Bu yazı yazılırken, öğrenci gençliğin Friday for Future(FfF) eylem haftası dünyanın 139 ülkesinde devam ediyordu.

Liseli Greta Thunberg’in geçen yıl başlattığı eylem, liseli gençlik başta gelmek üzere öğrenci gençlikte yankılandı.

Geçen yıl 15 Mart’ta düzenlenen Küresel İklim Grev ile birlikte FfF yüzden fazla ülkede 1700 eylem yaparak küresel bir olguya dönüştü. 24 Mayıs’ta 1,8 Milyon insanın katılımıyla dünyanın her köşesinde 1350 eylem düzenlendi. Hareketin merkezine dönüşen Almanya’da 24 Mayıs’ta 200’ün üzerinde kentte yüz binlerce genç sokaklara çıktı.

Dün başlayan eylem haftasının daha kitlesel ve ülkeler ile kentler bazında daha yaygın eylemlere sahne olacağı görülüyor.

FfF hareketinin Türkiye ve Kürdistan kentlerinde başlangıç yapması öğrenci gençlik hareketini canlandırıcı rolü olacak. Antifaşist mücadeleye öğrenci gençlikten taze kan taşıyacak. Kitleselleşirse öğrenci gençlik hareketinin ivmelenmesinin kaldıracı rolüne evrilebilir.

Öğrenci gençliğin bu hareketi, beklenmedik ve naif bir hareket görünümüyle şaşkınlıkla karşılansa da, bu yanılgı.

Çünkü, ekolojik krizi yaratan, kapitalizmin aşırı kar için insanın içinde yaşadığı ve bir parçası olduğu doğayı yaşanabilir olmaktan çıkaran yıkıcılığı.

Kapitalizmin yaşanabilir bir doğayı yıkıma götürmesine karşı ileriye doğru bu tepki kapitalizme karşı mücadelenin bir alanı.

Dünya burjuvazisi, medyası ve diğer araçlarıyla, eyleme karşı hoşgörülü bir taktikle liseli gençlik hareketinin zararsızca sönümlenmesini sağlamaya çalışıyor. Bazı şirketler bile çalışanlarına katılma izni vererek bu tavrı daha belirgince gösteriyor. Bu tavır yalnızca kitle militanlığının değil, antikapitalist içeriğinin gelişmesini engellemeyi de hedefliyor.

Muhafazakar partiler, aileler ve öğretmen sendikaları, öğrencileri okula gönderme, boykota karşı çağrılar yaparak eylemi kırmaya çalışıyor.

Sendikalar ve işçi aristokrasisi, bir bölümüyle utangaç biçimde işçilere katılım çağrısı ve destek açıklaması yapıyorlar. Bu yolla da eylemlerin içeriksel açıdan zayıf kalmasını sağlamaya çalışıyorlar.

Yeşiller, gençlik örgütü aracılığıyla eylem içinde hegemonya kurarak içeriksel ve kitle militanlığı bakımından hareketi kontrol etmeye çalışıyor. Dahası komünist ve devrimci, antikapitalist gençlik güçlerini, tecrit etme taktiğini etkince pratikleştiriyor.

Burjuva devletler, şimdilik polis saldırganlığını geride tutarak eylemin sönümlenmesini bu yolla da sağlamaya çalışıyorlar. Fakat eylemlerin sürekliliği, kitlesel ve içeriksel gelişmesi olasılığı gerçekleştiği ölçüde polis saldırganlığını devreye sokacaklarından kuşku duymamak gerekir.

Katılım şimdilik daha çok küçük burjuva yaşam koşullarına sahip ailelerin çocuklarının ağırlığında. Örneğin, hareketin büyüdüğü Almanya’da, katılımcıların yarısına yakını üst-orta tabakadan, dörtte biri ise alt-orta tabakadan ailelerden. İşçi ailelerden gençlerin katılım oranı yüzde 5-6’larda. Göçmen ailelerden gençliğin katılımı şimdilik düşük.

Başlangıçta bu durum normal. Çünkü, bilgi birikimi bakımından gençliğin bu kesimi iklim krizinin derinliği ve ağır sonuçlarını kavrama yeteneğine daha çok sahip. Hareket büyüdükçe işçi ailelerinden öğrenci gençliğin katılımı oranı yükselecek.

Fakat vurgulamak gerekir ki, varoluşsal krizi nedeniyle kapitalizm küçük burjuva ailelerden öğrenci gençliğe, ailelerinden daha güvencesiz ve daha yoksul bir yaşam seviyesi sunuyor. Bu kesim doğrudan kendisi için de bir şekilde kapitalizme karşı mücadele ve isyanlara katılımın koşullarını yaşıyor.

Hareket içinde, burjuva reformizminin, Yeşiller gençliği aracılığıyla komünist ve antifaşist gençliği tecrit etme saldırısı, şu anda harekette başlıca iki eğilimi belirginleştiriyor. Almanya’da Young Struggle’ın da içinde yeraldığı Change for Future (Antikapitalist Platform), Yeşiller gençliğinin tecrit etme saldırısına karşı, hegemonya mücadelesinin örgütlü, bilinçli adımı olarak ortaya çıkıyor. Harekette antikapitalist akımın hegemonya mücadelesinin manivelası oluyor.

Hareket, ağlardan kitlesel katılımlı kollektif karar mekanizmaları yaratmaya geçti. Bu önemli gelişmeyi, burjuva medya, burjuva reformist gençleri hareketin liderleri olarak tanıtıp onaların karar vericiliğini sağlayarak bozmaya çalışıyor.

Burjuvazi, hareketi sönümlendirmeye ve antikapitalist eğilimi engellemeye çalışsa da, kapitalizmin varoluşsal krizi koşullarında gençlik de isyanlarını buradan başlatıyor. Kapitalizmin diğer ağır sonuçlarına karşı isyanlarla devam ettirecek.

Yazarın diğer yazıları