Gezintiye devam

Yusuf Serhat FAİK

Kendisini Kürdistan kralı olarak ilan eden Şeyh Mehmut Berzenci, Silemanî’nin Mahmut Han tarafından kurtarılmasından sonra Derbendi Baziyan’da kuvvetlerini konumlandırmıştı. Çemçemal’daki İngiliz birlikleri Derbendi Baziyani arkadan kuşatarak Ş.Mehmut kuvvetlerini karadan ve havadan bombalamaya başladı. Şeyh Mehmut’un yaralanması üzerine Kürt kuvvetleri dağılmaya başlayınca Ş.Mehmut yaralı olarak İngilizlere tutsak düştü. Yapılan yargılaması sonucunda idama mahkum edilmesine karşın, İngiliz yönetimi Kürdistan’da karışıklıklar çıkmasından korkarak bu cezayı onyıl hapise çevirdi. 18 Mayıs 1919’da Şeyh Mehmut Hindistan’a sürgün edildi.

19 Haziran 1924’d Şeyh Mehmut’un ikinci başkaldırısını da Kraliyet Hava Kuvvetleri ile bastıran İngilizler Silemanî’yi (Süleymaniye) işgal ettiler. İngilizler burada Kürt katliamını gerçekleştirdiler. Tarih boyunca Kürt hareketlerinin arkasında yabancı parmağı, özelliklede İngiliz parmağı arayan Kemalistlerin ve onun ana rahminde büyüyen Türk solunun kulaklarını bir kez daha çınlatalım.

19 Haziran 1950 tarihinde Kürt edebiyat ve siyasal tarihinde önemli bir yeri olan şair, gazeteci, siyasetçi ve romancı Piramerd (Tewfik Mehmud Hemze) Silemanî’de vefat etti. 1867 yılında Silemanî yakınındaki Giwejê’de doğan Piramerd 1882-1895 yılları arasında fıqıh ilmini Silemanî ve Doğu Kürdistan’ın Baneh şehrinde tamamladı. 1898 yılında 2.Abdulhamid’den aldığı davet üzerine İstanbul’a gitti. Bir yıl sonra Hacc’e gidince 2.Abdulhamid tarafından kendisine bey ünvanı verildi. Bundan böyle Hacı Tewfik bey olarak anıldı. Hacce gittiğinde ünlü Kürt şairi Wefai ile tanıştı. Şairliğinin gelişmesinde bu tanışmanın büyük etkisi oldu. 1899’da Osmanlı Meclisine girdi ve İstanbul’da hukuk fakültesine devam etti. 1907’de onu Kürt Teavun ve Tekkavün Cemiyetinin yöneticisi ve cemiyetin gazetesi olan Kürt Teavün ve Tekkavün gazetesinin yöneticiliğini ve başyazarlığını yaptı.

İttihat ve Terakki iktidarı tarafından Kürt kurum ve kuruluşlarının kapatılması üzerine Kürt Teavün ve Terakki Cemiyeti ve gazetesi de kapatıldı. 1909’dan 1925 yılına kadar Beytülşebap, Hakkari, Amasya, Adapazarı’nda kaymakamlık yapan Piramerd 1925’te doğduğu sehir olan Silemanî’ye döndü. Burada Jiyan ve Jin dergilerini çıkardı, aynı zamanda Qutupxaneyi Zanisti adıyla özel bir Kurd okulunu kurdu. Toprağı bol olsun, nur içerisinde yatsın.

PKK G.Sekreteri A.Öcalan’ın Kenya’da esir düşmesinden sonra TC hükümetinin baskılarına dayanamayan Bağımsız Televizyon Komisyonu şirketi Med TV’nin yayın ruhsatını iptal etti. Bunun üzerine 19 Haziran 2000 tarihinde Mezopotamya TV yayınlanmaya başladı.

20 Haziran 1930 tarihinde Zilan başkaldırısı başladı. Başkaldırı 13 Temmuz’da onbeşbin sivil Kürdün katledilmesi ile sona erdi. Zilan katliamını Albay Derviş yönetti.

20 Temmuz 1931 yılında çıkartılan 1850 sayılı kanun ile 20 Haziran 1930 ila 1 Kasım 1930 tarihine kadar bu bölgede askeri kuvvetler, devlet memurları, korucular, bekçi ve milislerin işledikleri öldürme suçları suç sayılmıyordu.

21 Haziran 1994 tarihinde HEP Batman yöneticisi ve İnsan Hakları aktivisti Sıddık Tan Hizbikontra tarafından evine yapılan baskında öldürüldü.

23 Haziran 1963 tarihinde Silemanî’yede aralarında Şeyh Maruf Berzenci,Şeyh Hesen Berzenci, Mecid Hesen,Cebar Pirozsan’ında bulunduğu 28 Kürt yurtseveri idam edildiler.Bu dönemde Irak’ta General Arif iktidarda bulunuyordu.

23 Haziran 1975 tarihinde MC hükümetinin Başbakan yardımcısı ve MHP Genel Başkanı Alpaslan Türkeş Diyarbekir’e geldi. Ancak yapılan protesto gösterileri nedeniyle Türkeş Diyarbekir’e giremedi. Çıkan olaylarda MHP İl binası yakıldı ve bir Kürt vatandaş yaralandı. Türkeş ertesi gün kara yolu ile Urfa’ya giderken Siverek’e girmesi yine engellendi.

24 Haziran 1996 tarihinde HADEP kongresinden dönerken Maraş delegeleri Hüseyin Kul, Mustafa Öztürk ve Mehmet Kaya Kayserinin Pınarbaşı ilçesinde yolları kesilerek kontrgerilla tarafından infaz edildiler.

Yazarın diğer yazıları