Hasankeyf için geç değil

Tarihi Hasankeyf’i sular altında bırakacak olan Ilısu Barajı’nda 10 Haziran 2019’da su tutulmaya başlanacak. Değişik ülkelerden 85 sivil toplum örgütü yaptıkları açıklama ile; ”Hasankeyf ve Dicle Vadisi’nin Kurtarılması için Geç Değil” diyerek yeni bir kampanya başlattı.

Türkiye ve dünya çapında 85 sivil toplum kuruluşu Hasankeyf için ”Türk hükümeti ve uluslararası kamuoyuna acil çağrı” adı altında bir metin yayımladı. Hasankeyf’i Yaşatma Girişimi’nin (HYG) çağrısıyla başlayan kampanyaya baraj projesinden doğrudan etkilenecek yerel mücadeleler ve dünyanın farklı yerlerinde doğa mücadelesi yürüten STK’ler destek verdi. Türkiye, Kürdistan ve Almanya’dan Dünya Miras Nöbeti’nin (WHW), ABD’den Dünya Hukuk Merkezi (Earth Law Centre), Rusya’dan Uluslarası Sosyo-Ekolojik Birlik, Hollanda’dan Çokuluslu Şirketleri Araştırma Merkezi (SOMO), Brezilya’dan Barajlardan Ekilenlerin Hareketi (MAB), Lübnan Ekoloji Hareketi ile birlikte dünya çapından taplam 85 STK ”Hasankeyf ve Dicle Vadisi’nin Kurtarılması İçin Geç Değildir! Ilısu Barajı’nda Su Tutulmasın!” başlıklı çağrı metinde ”Türk Hükümeti’ne ne Haziran ayında ne de sonrasında su tutmamasını ve Ilısu Baraj Projesi’ni durdurması çağrısını yapıyoruz! Yerel halkın bütün kesimleriyle, Hasankeyf ve Dicle Vadisi’nin geleceğiyle ilgili eşit düzeyde, katılımcı ve şeffaf bir diyalog süreci sonucu ortaya çıkacak sonuçlara göre hareket edilmesi gerekiyor” mesajı verdi.

Hasankeyf, Göbekli Tepe’nin ikizi

Şimdilik 85 STK’nin imzaladığı çağrı metninde şu ifadelere yer verildi:“İnsan toplulukları 12 bin yıldır aralıksız bir şekilde Dicle Nehri’nin kıyılarına kurulan Hasankeyf’te yaşıyor. Onlarca kültürün emeğiyle inşa edilen ve dünyada benzeri az olan bu yerleşim yeri, Dicle Nehri kıyısı, küçük vadileri ve bitişik kayaları üzerinde yaratıldı! Son yıllarda yapılan kazılar, Hasankeyf’te henüz açığa çıkarılmamış büyük bir kültürel mirasın olduğunu gösteriyor. Yapılan bağımsız incelemelere göre, Hasankeyf’in Kapadokya, Efes ve Truva değerinde bir miras alanı olduğu düşünülmektedir. Hasankeyf, UNESCO’nun 10 kriterinden 9’una sahip evrensel bir değerdir. Uluslararası bilim çevrelerinin yaptığı çalışmalara göre, yerleşik hayatın başlaması konusunda, Hasankeyf’in, Göbekli Tepe’nin ikizi olduğu tahmin edilmektedir.

10 Haziran’da su tutacak!

Türk hükümeti, Göbekli Tepe’yi, olması gerektiği gibi, UNESCO Dünya Miras Listesine aldırmak için ciddi çaba içerisinde olurken, Hasankeyf ve çevresindeki Dicle Vadisi’ni, inşaatı büyük oranda tamamlanmış Ilısu Barajı ve Hidroelektrik Santrali Projesi’nin suları altına gömmeyi planlamaktadır. Mart 2019’da yapılan resmi açıklamalara göre; 10 Haziran 2019’da Ilısu Barajına su tutulmaya başlanacak ve Ekim ayında suni göllerin sularının Hasankeyf’e ulaşacağı tahmin edilmektedir.

Zararları saymakla bitmez

Ilısu Projesi baştan sona yanlış ve yıkım getiren bir projedir. Yerelde olduğu gibi Türkiye, Irak, Suriye ve dünyada yoğunca eleştirilmektedir. İddia edildiği üzere yereldeki topluma herhangi bir sosyo-ekonomik yararı yoktur. Başta Hasankeyf olmak üzere Yukarı Mezopotamya bölgesinin önemli bir kültürel miras alanını sular altında bıraktığı gibi, on binlerce insanı yoksulluğa sürükleyecek ve halen çok önemli bir biyo-çeşitliliğe sahip Dicle Vadisi’nin yok olmasını beraberinde getirecektir. Ilısu projesinin akış aşağı bölge üzerinde çok olumsuz etkileri olacaktır; bu çerçevede özellikle çok sayıda Irak şehrinin içme suyu temininde ciddi sorunlar çıkacak ve Irak tarımı büyük risk altına girecektir. UNESCO Dünya Miras Listesinde bulunan ve Ortadoğu’nun en büyük sulak alanı olan Mezopotamya Sazlıklarına ulaşan suda ciddi azalma bu risklerin en başında gelmektedir.

Halen kurtarabiliriz

Ilısu Projesi’nde sona yaklaşılmış olsa da, bunun iptali ile; başta doğrudan etkilenen beş il olmak üzere, Türkiye ve Irak toplumlarının ekonomik, sosyal, kültürel ve ekolojik olarak çok ileri düzeyde faydalanacağına kesinlikle inanmaktayız. Son bir kaç yıldır Hasankeyf’te, “eserlerin Yeni Hasankeyf’e taşınması” ve “kayaların sağlamlaştırılması” adı altında fiziki müdahalelerle ciddi bir yıkım yaşanmış olsa da halen kurtarabileceğimiz kültürel miras çok fazladır.

Baraj projesi durdurulmalı

Türk Hükümeti’ne ne Haziran ayında ne de sonrasında su tutmamasını ve Ilısu Baraj Projesi’ni durdurması çağrısını yapıyoruz! Yerel halkın bütün kesimleriyle, Hasankeyf ve Dicle Vadisi’nin geleceğiyle ilgili eşit düzeyde, katılımcı ve şeffaf bir diyalog süreci sonucu ortaya çıkacak sonuçlara göre hareket edilmesi gerekiyor. İkincil olarak yerine getirilmesi gereken talebimiz, Irak ve Suriye ile uluslararası hukuka göre karşılıklı uzlaşı sonucu bir anlaşmanın sağlanması ve Mezopotamya Sazlıklarına kadar yeterli miktarda debinin garantilenmesidir!
Türkiye, Irak, Suriye ve dünyada taleplerimizi destekleyen bütün kesimlere, bu çağrımızı desteklemelerini ve Türk hükümetine yönelik benzeri taleplerin ifade edilmesi çağrısını yapıyoruz!”

 HABER MERKEZİ


­Kampanyaya katılın

Kampanyasını sürdüren ve farklı STK’lerden de destek bekleyen Hasankeyf’i Yaşatma Girişimi, çağrı metninin Türk hükümet yetkililerine de ulaştırılmasını istiyor.

”En kısa sürede toplu veya ayrı ayrı olarak Türk hükümetinde sorumlu kurum ve bakanlıklara çağrı metnini atmanızı rica ediyoruz” denilen açıklamada belirtilen email adresleri şunlar:

a) Türk hükümetinin başında olan Cumhurbaşkanı R.T. Erdoğan: [email protected]

b) Ilısu Projesi’nin uygulanmasından sorumlu kamu kuruluşu olan Devlet Su İşleri (DSI)’nın Genel Müdürü M. Aydın: [email protected]

c) DSİ’nın bağlı olduğu Tarım ve Orman Bakanlığı, bakan B. Pakdemirli: [email protected]

d) Hasankeyf gibi kültürel mirastan sorumlu olan ancak harekete geçmeyen Kültür ve Turizm Bakanlığı, bakan M. Nuri Ersoy: [email protected]

e) HES gibi enerji politikalardan sorumlu olan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, bakan Fatih Dönmez: [email protected]


İmzalayıcılar:

Hasankeyf’i Yaatma Giriimi-Türkiye
Dicle’yi Yaatma Kampanyası-Irak
Da Nöbeti (Mountain Watch)-ran
Dicle Savunucuları (Humat Dijlah), Irak Rojava’yı Yeniden Yeillendir Kampanyası, Suriye Mezopotamya Ekoloji Hareketi-Türkiye

Irak Su Koruyucuları (Waterkeeper Iraq)-Irak Kürdistanı Bölgesi Hasankeyf Matters-Türkiye
Irak Sivil Toplum Dayanıma Giriimi (ICCSI)-Irak
Ekoloji Birlii-Türkiye

Munzur Çevre Dernei-Türkiye
Irak Sosyal Forumu,
Yeil Öfke Ekoloji Kolektifi-Türkiye
People’s Campaign to Support Kind Zagros-Iran

TMMOB Batman Il Koordinasyon Kurulu

Sivil Kalkınma Örgütü (CDO), Irak Kürdistanı Bölgesi Su Hakkı Kampanyası-Türkiye
350 Ankara-Türkiye
Çoruh Koruma Birlii- Türkiye

Yaam ve Dayanıma Yolcuları-Türkiye
Yeil Direni-Ekoloji ve Yaam Gazetesi-Türkiye
Antalya Ekoloji Meclisi-Türkiye
Alakır Kardelii-Türkiye
HDK Ekoloji Meclisi-Türkiye
Karadeniz syandadır Platformu-Türkiye
Saqiz Çevre Savunucuları-Kürdistan/Iran
iney Piro Kurumu-Kürdistan/Iran
Kareza Çevre Örgütü-Kürdistan/Iran
iney Nojin Kurumu-Kürdistan/Iran
Halebçe Çevre Savunucuları-Irak Kürdistan Bölgesi
Çevre ve Salık Kürt Örgütü,-Irak Kürdistan Bölgesi
Green Kurdistan Population-Kürdistan/Iran
Pajin Institution-Kürdistan/Iran
Green Çiya Institution-Kürdistan/Iran
Lübnan Eko Hareketi
Eko-Vicdan-Tunus
Halkların Adalet ve Tazminat Savunması Vakfı, Güney Afrika
Sınır Tanımayan Nehirler Uluslararası Koalisyon (Rivers without Boundaries International Coalition)-Asya
Balıkçılar Forumu-Pakistan
Çevre Destek Grubu-Hindistan
Tacik Sosyal ve Ekolojik Birlik-Tacikistan
Suyun Savunması ve Suya Eriim Hakkının için Enter-Amerika Duyarlılık Aı (Red VIDA)-Amerika Kıtası
Sürdürebilir ili-ili
Nisan Vakfı (Fundacion Abril)-Bolivya
Su, Toprak ve Çevreyi Savunma Hareketi (MODATIMA)-ili
Barajlardan Ekilenlerin Hareketi (MAB)-Brezilya
Dünyanın Dostları-El Salvador
Avrupa Su Hareketi

Earth Thrive-Balkan
Ekologistak Martxan-Bask Ülkesi
Yeni Su Kültürü Aı (XNCA)-Katalonya
Arazi Sonu (Ende Gelände)-Almanya
Eylem içinde Ekolojistler-spanya
Dünya Miras Nöbeti (WHW)-Almanya
Ebro Nehirinin Savunma Platformu-Katalonya
UPP – Un Ponte Per-Italya
Karı Akım (CounterCurrent)-Almanya
The Corner House-Birleik Krallık
Dünyanın Dostları-Fransa
Su Forumu Hareketleri-Italya
Riverwatch – Nehirlerin Korunması Topluluu-Avusturya
Hayvanlar Hisseden Varlıklardır (Animals Are Sentient Beings), ABD Île-de-France Su Koordinasyonu-Fransa
Plan C-Birleik Krallık
Shoal Kollektifi-Birleik Krallık
Hasankeyf Giriimi Berlin-Almanya
Tarım ve Ticaret Politkası Enstitüsü-ABD
yi Müterek Su Koordinasyonu (Coordination EAU bien commun), Fransa Urgewald-Almanya
Idle No More SF Bay (Kaliforniya’da yerli bir halk)-ABD
EkoKadınlar (EcoMujer)-Almanya
Tatlı Su Hesap Verebilirlik Projesi (FreshWater Accountability Project), ABD Kaya Gazsız Zaragoza Vatandalar Platformu- Ispanya
Alborado Halk Kültür Dernei-spanya
Uluslarası Nehirler-ABD
Solifonds-sviçre
Çokuluslu irketleri Aratırma Merkezi (SOMO)-Hollanda
Ekolojik Merkez DRONT-Rusya
Ekososyalist Ufuklar-ABD
Uluslarası Sosyo-Ekolojik Birlik-Rusya
Bioçeitlilik Koruma Merkezi-Rusya
Dünya Hukuk Merkezi (Earth Law Centre)-ABD
Yeil Anti-Kapitalist Cephe, Birleik Krallık
Cambridge Toplumsal Ekology Grubu-Birleik Krallık
Heraklion Bütünsel/Integral Kooperatifi-Crete/Greece

Yazarın diğer yazıları

    None Found