Karadeniz gergin

Karadeniz’de Ukrayna- Rusya gerilimi her iki ülkeyi savaşın eşiğine getirdi. AB, Almanya ve NATO gibi güçler, taraflara “İtidalli olun” çağrısında bulundu.

Dünya gündemi bir anda Karadeniz’de Rusya – Ukrayna gerginliğine odaklandı. Ukrayna, Rusya’nın Karadeniz’de gemilerine ateş ettiğini açıkladı, Ukrayna donanmasına ait 3 gemiye Rusların el koyduğu belirtildi. Ukrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko, savaş kabinesini acil toplantıya çağırdı. Poroşenko liderliğinde savaş kabinesinin aldığı 2 ay boyunca aldığı sıkıyönetim kararı ise Ukrayna Parlamentosu’na gönderildi.

Olayın gelişimi

Pazar sabahı, Ukrayna’ya ait Berdyansk ve Nikopol adlı silahlı iki küçük tekneleri (gambot) ve Yana Kapa römorkoru Karadeniz’deki liman kenti Odessa’dan Azak Denizi’ndeki Mariupol’a gitmek üzere yola çıktı. Ukrayna’ya göre, Ruslar römorkora çarparak gemileri durdurmaya çalıştı. Ukrayna gemileri daha sonra Kerç Boğazı’na doğru yollarına devam etti ancak tanker tarafından yolları kesildi. Rusya bölgeye iki avcı uçağı ve iki helikopter yolladı. Azak Denizi ve Karadeniz’i birbirine bağlayan Kerç Boğazı’ndaki köprü trafiğe kapandı.

Moskova, Ukrayna gemilerinin yasadışı bir şekilde Rus karasularına girdiğini ve bölgede deniz trafiğini durdurduğunu öne sürdü. Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB), devriye teknelerinden birinin Ukrayna donanmasına ait gemileri ele geçirmek için güç kullandığını kabul etti. FSB, olayda sadece üç denizcinin yaralandığını açıkladı. Ukrayna ise 6 mürettebatın yaralandığını, 23 mürettebatın ise Rusya tarafından alıkonulduğunu duyurdu.  Ukrayna yetkilileri ise gemilerin Mariupol’a gönderileceğini daha önceden Ruslara bildirdiklerini açıkladı.

Rusya, sadece Ukrayna donanmasına ait gemileri taciz etmekle kalmadı aynı zamanda 3 gemiye de el koydu. Rusya’nın bu tavrı, Ukrayna’yı öfkelendirdi. Ukrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko, savaş kabinesini acil toplantıya çağırdı. Toplantıda alınan 2 aylık sıkıyönetim kararı onaylaması için Ukrayna Parlamentosu’na gönderildi.

Haber yayına hazırlandığı sıralarda, Ukrayna Parlamentosu’nun Cumhurbaşkanı ve savaş kabinesinden gelen kararı onaylaması bekleniyordu.

Büyükelçilik önünde eylem

İki ülke arasında olayın patlak vermesi üzerine Pazar akşamı Ukrayna’nın başkent Kiev’deki Rusya Büyükelçiliği’nin bir gösteri düzenlendi. Rusya Büyükelçiliği önünde toplanan 150 kadar kişiden bazıları molotof kokteylleri attı. Büyükelçiliğe ait bazı araçlar da ateşe verildi.

‘İtidalli’ olun çağrısı

Rusya- Ukrayna gerginliğinin ardından AB, NATO ve Almanya’dan Ukrayna’dan yana olan ancak her iki ülkeye de “İtidalli olun” çağrısı yapıldı.  Kriz karşısında tepkisi merakla beklenen NATO “Ukrayna’nın egemenliğini ve karasularını kullanma hakları da dahil toprak bütünlüğünü tamamen desteklediğini” belirtirken, Rusya’nın Azak Denizi’ndeki Ukrayna limanlarına sorunsuz erişimi sağlaması gerektiğini” açıkladı.

Azak Denizi’ni Karadeniz’e bağlayan Kerç Boğazı’ndaki olayların ne yöne evrileceği, bu krizin daha büyük bir Rusya-Ukrayna savaşına yol açıp açmayacağı merakla bekleniyor.  İki ülke arasındaki kriz, Rusya’nın bir referandum ile topraklarına kattığı Kırım ile yakından bağlantılı. Rusya, 16 Mart 2014’te Kırım’ı topraklarına kattı. Azak Denizi ve Kerç Boğazı, 2003 tarihli bir anlaşma ile Ukrayna ve Rusya’nın ortak karasuları olarak belirlenmiş olsa da, Moskova’nın Kırım’ı ilhak etmesiyle boğazın ve iç denizin giriş ve çıkış kontrolü tamamen Rusya’nın eline geçmiş durumda. Rusya, Kerç Boğazı üzerine inşa ettiği köprünün açılışını ise bu yılın Mayıs ayında yaptı. Batılı ülkeler, Rusya’nın Kırım’ın topraklarına katmasından dolayı Moskova’ya yaptırım uyguluyor.  

KIEV/MOSKOVA

Yazarın diğer yazıları

    None Found