Kistik Fibrozis’in genitoüriner sisteme etkileri

Kistik fibrozis solunum ve mide-bağırsak sistemleri dışında üreme sistemi ve idrar yollarını da etkilemektedir.

Normalde sağlıklı kadınlar arasında da artan yaş ve doğum sıklığı ile birlikte inkontinans olarak adlandırılan idrar kaçırma görülebilmektedir. Kronik solunum problemi olan hastalarda özellikle yoğun öksürük ile ortaya çıkan idrar kaçırma (stres inkontinansı) sıkça görülebilmektedir. Kistik fibrozis hatasında idrar kaçırma şikayeti olması durumunda üroloji kliniğine başvurması gerekir. İdrar kaçırmayı önleyici kas egzersizleri yapmak fayda göstermektedir.

Kisitik Fibrozis’li kadınlarda fazla sayıda antibiyotik kullanımı ve şeker hastalığı vaginal sıvının yapısını ve özelliğini değiştirmektedir. Bundan dolayı cinsel yaşamı da etkileyebilecek genital sistem enfeksiyonu geçirme ihtimali yüksektir. Bu konuda kadın hastalıkları uzmanına başvurulması gerekir.

Kadınların cinsel fonksiyonlar ve doğurganlık (fertilite) bakımından sağlıklı kadınlar ile karşılaştırıldığında fark bulunmamaktadır ve çocuk doğurma yeteneklerinde bir azalma söz konusu değildir. Fakat Kistik Fibrozis hastası kadınların vücut ağırlığının az olması, akciğer fonksiyonlarının düşük olması ve hastalığın ağır seyretmesi, adet görememe veya adetlerde azalmaya sebep olabilir. Bu da doğurganlıkta azalmaya neden olabilir. Kadınların akciğer fonksiyonları iyi ise, hamileliğin hastanın solunum fonksiyonları üzerine kötü bir etkisi olmamaktadır. Uzun dönem incelemelerde de doğum yapmanın hastalığın seyrini kötü yönde etkileyici bir özelliği saptanmamıştır. Hastalığı ağır geçirenlerde ise hamileliğin solunum fonksiyonları üzerine olumsuz etkisinin olabileceğinden dolayı hamile kalmamaları önerilir. Bu kadınlarda erken doğum riski yüksektir. Kadınların çocuklarında doğumsal bozukluk oranında diğer çocuklara göre artış görülmemiştir. Hastalık ne kadar kontrol altında tutulabiliyor ise hamilelik ve doğum da o derece sorunsuz yaşanmaktadır. Bu yüzden hamilelik boyunca yakın solunum ve kalp sistemi takibi, beslenme ve vitamin desteği önemlidir.

Hastanın eşi aynı hastalığın taşıyıcısı değilse doğacak çocuğun Kistik Fibrozis hastası olma oranı sadece yüzde 2’dir. Fakat hastanın eşi taşıyıcı ise hastalığın çocuklarda görülme oranı yüzde 50’dir. Etkilenmemiş tüm çocuklar ise hastalık taşıyıcısı durumunda olacaklardır. Hamileliğin 8-12. haftaları arasında test yaptırmak mümkündür. Konu ile ilgili takip eden kadın doğum uzmanı ve genetik uzmanına danışılabilir.  

Haftaya da hastalığın tanı ve tedavisini işleyeceğim. 

Yazarın diğer yazıları