Libya’da çatışmalar tırmanıyor

Libya’daki Ulusal Mutabakat Hükümetine bağlı güçler, Pazar günü Trablus’un güneyinde General Halife Hafter’e bağlı bir savaş uçağını düşürdüğünü duyurken, yaşanan çatışmalarda ölü sayısı her geçen gün artıyor. Dünya Sağlık Örgütü, Libya’daki çatışmalarda ölü sayısının 121’e, yaralıların da 561’e yükseldiğini belirtirken, aynı zamanda, Libya’ya tıbbi malzeme ve sağlık görevlileri gönderileceği duyurdu.

Libya’nın doğusundaki askeri güçlerin lideri Hafter, başkent Trablus’u ele geçirmek için 4 Nisan’da operasyon emri vermiş, başkentte konuşlu Ulusal Mutabakat Hükümeti birlikleri ile çatışmaya girmişti. Hafter güçleri geçtiğimiz hafta içerisinde düzenledikleri hava saldırısı ile Trablus havalimanında kontrolü ele almışlardı.

Halife Hafter’in Libya Ulusal Ordusu’nun (LNA) askerleri ve tankları başkent Trablus’a ilerlerken, çatışmalar giderek yayılıyor. Hafter ilerlerken bir hamle de Pentagon’dan geldi. Pentagon, Trablus’un kuşatılması tehdidine, askeri personelini deniz yoluyla çekerek karşılık verdi. Söz konusu çekilme Hafter’in kuşatmasının kabulünden çok ABD’nin olası bir hava saldırısına hazırlık yaptığı yönde yorumlanıyor.

1980’lerin sonunda, komşu Çad ile yaşanan bir çatışma sırasında savaş esiri düştükten sonra Hafter, Muammer Kaddafi hükümeti karşıtı konuma geçmişti. Hafter, CIA tarafından kontrol altına alınmış ve daha sonra ABD yurttaşı olmuş ve onlarca yıl CIA tarafından yönlendirilmişti. 2011’de Libya’da yeniden dengeler oluşturulurken ABD, Paris ve Londra tarafından yürütülen rejim değişikliği operasyonundan önce Libya’ya geri gönderilen Hafter, dönemin çatışmalarında istenilen işlevi görmekten uzak bir rolde kaldı. ABD’nin istediği iktidara koşamayan Hafter, ABD’ye gitti ve ardından, 2014’te, yeniden bir harekat başlatmak üzere Libya’ya geri döndü. Çeşitli milislerden oluşan ve doğudaki Tobruk kentinde bir askeri güç kurdu. Hafter’in hükümeti, bu kez Trablus’ta bulunan ABD ve BM onaylı Ulusal Mutabakat Hükümeti’ne rakip oldu.

Hafter, Trablus’a ilerlemesinden önce, 2018 yazısında, ülkenin başlıca petrol sahalarından birini içeren bir bölge üzerinde denetim kurmayı başarmıştı. Tüm bu süreç boyunca bu kez destekçisi ABD değil, Fransa’nın askeri danışmaları da içeren örtülü destek oldu. Mısır’dan, Birleşik Arap Emirlikleri’nden ve Suudi Arabistan’dan açık desteğe alan Hafter’in karşısında bulunan Trablus merkezli yönetim İtalya ve Katar tarafından destekleniyor.

Hafta başında ABD Dışişleri Bakanı Pompeo, yaptığı açıklamada, “Halife Hafter’in güçlerinin saldırısına karşı çıkıyoruz ve Libya başkentine yönelik bu askeri operasyonları derhal durdurmaya çağırıyoruz,” derken, çatışmaların giderek şiddetlendiği bir Libya ile karşı karşıyayız. Söz konusu çatışmalar Hafter ile merkez hükümeti arasında gibi gözükse de bu savaş Libya üzerinde iki grup emperyalist gücün, petrol zenginliğini ele geçirip, topraklarını Ortadoğu ve Kuzey Afrika genelinde başka müdahaleler için bir yeni sömürge operasyon üssüne dönüştürmeye hamlesi olarak görmek daha doğru olur. Bu nedenle önümüzdeki günlerde daha da tırmanan çatışmalara tanık olmamız muhtemel olasılık!

Yazarın diğer yazıları