LÖSEMİ

Lösemi halk arasında kan kanseri olarak adlandırılan kanser hastalığıdır. Kandaki akyuvarların kontrolsüz ve anormal çoğalması olarak belirir.

Lösemi her yaşta görülmektedir. En çok 65 yaş üstü insanlarda ve çocukluk çağında, özellikle de 2-5 yaş arası meydana gelmektedir.

Löseminin nedeni henüz tam olarak bilinmemektedir. Özellikle Japonya’nın güneyinde ve Karbik adalarında virüslerin belirleyici olduğu gözlenmiştir. Genetik yatkınlıklar da lösemiye neden olabilmektedir. Radyasyonun da lösemi yapma etkisi bulunmaktadır. Bu hem hayvanlar üzerinde yapılan deneylerde hem de 1945’de Hiroşima ve Nagazaki üzerine atılan bombaların yarattığı etkilerde kendini göstermiştir. Ayrıca bazı kimyasal maddeler (örneğin benzol, böcek ilaçları) de kemik iliği için zehirleyicidir ve lösemiye yol açabilmektedir. Bu maddelerle çalışan işçilerde yüksek oranda lösemi görülmektedir.

Bu etkenler damarlarda dolaşan kanın esas yapım yeri olan kemik iliğindeki ana hücrelerde oluşan şifre değişikliği ile blast adı verilen olgun olmayan kan hücrelerinde artışın meydana gelmesine yol açmaktadır. Bu hücreler vücutta hızlı yayılarak başta kemik iliği olmak üzere lenf bezlerini, dalağı, karaciğeri, beyni ve merkezi sinir sistemini tutmaktadır.

Lösemi kanda anormal olarak çoğalan hücre cinsine göre iki ana gruba (lenfoblastik ve myeloblastik lösemi) ayrılmaktadır. Bu grupların kendi içlerinde de alt sınıfları tanımlanmaktadır. Ayrıca hastalığın birden ve hızlı olarak başlayan, yani akut şekilleri ve uzun süren kronik biçimleri vardır.

Akut lösemide kansızlığa bağlı şikayetler, halsizlik ve nefes darlığı gibi belirtiler ön plandadır. Vücut savunmasında akyuvarların önemli rolünden kaynaklı inatçı enfeksiyonlar kendini göstermektedir. Boğazda ve ağızda ülserler oluşmaktadır. İlikteki hastalık diğer kan hücrelerini de etkilediğinden dolayı kanama eğilimi yüksektir. Özellikle burunda ve dişetlerinde, daha sonra da iç organlarda kanama yaşanabilir. Kemik ağrıları, lenf bezleri şişkinliği ve dalak büyümesi özellikle çocuklarda görülen belirtilerdir.

Kronik lösemi türlerinin gelişimi daha yavaştır ve hastalığın ileri dönemlerine kadar faal kan hücrelerinin yoğun eksikliğine neden olmamaktadır.

Teşhis kan muayenesi ve akabinde ilikten parça alınıp analiz edilerek konulmaktadır. Tanı konulduğu an hasta tedavi için derhal kanser konusunda uzman olan hastaneye sevk edilmelidir.

Yazarın diğer yazıları