Sazmanî Înqîlabî u Kurdistan (10)

Awrêk le bizûtnewey Çepî Iran le nawewe

Hevpeyvînî  Hemîd Şewket  legel Kuruş Laşayî

Şewket: Legel Şerîfzade çi qewl û qerarêkit dana bo dahatû?

Laşayî: Biryar dira le geranewe bo Urûpa le raportêk da wez’î ewan bo  rêberanî  Sazmanî Înqîlabî bas bikem û legel jimareyek le hawrêyan bgerêmewe Kurdistan bo rêkxistnî xebatî çekdarane. Hîway ême le ser ewe helnira bû ta le Kurdistan wekû pêgeyek bo nufûz kirdin le nawçekanî dîkey Êran kelk wergirîn.

Şewket: Çaweruwanî Şerîfzade çi bû?

Laşayî: Ew hîç wîstêkî taybetî nehêna gorê. Ziyatir deyewîst le xebatêk  da ke xerîk bû firçikî degrit piştîwanî bikeyn. Renge hîwadar bûbê bituwanîn le rûy malîşewe hêndêk yarmetî bikeyn. Be derecey yekem pêy xoş bû yarmetî bikeyn be perwerdey siyasî destey partîzanî û ewan legel babetegelî le mer şoriş û markisîzm aşna bikeyn.

Şewket: Le yekem sefer bo Kurdistan çi maweyek lew nawçeye bûy?

Laşayî: Nizîkey sê mang le ‘Êraq bûm ta tuwanîm helumerc bo çûn bo Kurdistanî Êran û pêwendîy legel destey Şerîfzade amade kem. Teqrîben nizîkey dû mangim legel destey partîzanî Şerîfzade tê perand. Duway pêwendî legel Şerîfzade û geranewe bo ‘Êraq, yek dû mangêkîş lewê mamewe ta helumerc bo geranewe bo Urûpa amade bikem. Bew pêye le ser yek hewt, heşt mangim le ‘Êraq guzerand. Her lêre debê ew nuxteyey lê ziyad bikem ke degerêtewe ser ciyawazî nêwan serheldanî Cunûb û bizûtnewey çekdaraney Kurdistan. Be gîran û kûjranî Behmenî Qeşqayî, serhelldanî Cunûb kotayî pê hat, le katêkda lemer Kurdistan awa nebû, ewey ke hêndêkan, be taybetî destey Kadrekan [ew desteye beşêk bûn le endamanî Sazmanî Înqîlabî ke lêyan cwê bûnewe; H.Q.], îdî’ayan kird katî bilaw bûnewey bilawkirawey Tûde ke terxan kirabû be bizûtnewey Kurdistan û le mangî Pûşperrî 1349-î hetawî]  [Pûşberî 1970] bilaw krawe, îdî ew bizûtneweye îdî nema bû, durust nîye. Ewan rayangeyand Sazmanî Înqîlabî her le ber berjewendî desteyî û teblîxatî îdî’ay kirdûwe bizûtnewey Kurdistan berdewame. Debê bilêm derbirînêkî awa nadurust bû û le agadar nebûnî ewanewe bû.

Şewket: Be dem bestiranî dehemîn kongirey Konfêdrasyonî Cîhanî Qutabiyan u Xwêndkaranî Êranî (Yekêtîy Neteweyî) ke le mangî Befranbarî 1348–î hetawî [Befranbarî 1969]  le şarî Karlsrûhe î Elmanî Rojawa, yekêk lew babetaney ke xîlafî  le ser bû her ew bizûtneweyey Kurdistan bû. Jimareyek le nwêneranî kongire ke piştîwanîyan dekrid le siyasetekanî Sazmanî Înqîlabî îdî’ayan dekrid bizûtneweyekî awa heye û jimareyekî dîkeş deyan gut tewaw buwe û îdî’ayekî ewto teblîxatêkî nêw betalî Sazmanî Înqîlabî ye û herayeke bo hîç. Rûne ke qebûl kirdnî bûnî bizûtneweyekî ewto û beşdarî to têyda î’tbarî Sazmanî Înqîlabî wekû hêzêk ke destêkî le agrî xebatî nawxoy wulat da heye debirde serê û î’tîbarî dedaye. Her ew rastîye yekêk le buware serekîyekanî xîlafatî nêwan Sazmanî Înqîlabî û destey ciyabuwewey kadrekan bû ke ragwêzrabû bo naw bizûtnewey xwêndkarî derewey wulatîş û hatne rûy le Deyemîn Kongirey Konfêdrasyon da buwe hoy xîlafî bê payan. Ew xîlaf û dûberekîyaney ke duwacar geyişte ewey kongire netwanê heyetî debîranî konfêdrasyon helbijêrê. Be pêy lêkdanewey to, îdî’ay dijberan le mer tewaw bûnî bizûtnewey çekdaraney Kurdistan û babetî kelk wergirtnî teblîxatî Sazmanî Înqîlabî lew bizûtneweye nadurust û îdî’ay dijberan bê paye bû?

Laşayî: Nek her be bawerrî min , bellkû waq’îyet awa bû. Ême be lêbirawî kelkî teblîxatîman le bizûtnewey çekdaraney Kurdistan wergirt . Ewey ke lew bareyewe ziyad royiştbêtîn yan na dekrê qisey lêwe bikrê . Belam hîç kam lewane waq’îyetî şiteke nagorrê.  Emin webîrim dê katêk le seferî Kurdistanewe geramewe Urûpa , le Bêrlîn çawim kewit be yekêk le kurdekan ke le xizmanî ‘Ebdulrehmanî Qasimilû, rêberî Hîzbî Dêmokratî Kurdistan bû. Cewanêkî xoş meşreb bû ke le Utrîş deyxwênd û le beşdarî min le bizûtnewey Kurdistan da be germî pêşwazî kird. [Ew kesey Laşayî basî deka,  Mihemed Muhtedî ye û bo şwêne wunke xoy wek xizmî Qasimlû û xwêndkar le Utrîş pê nasandûwe. Simayl Şerîfzade le Zankoy Taran le dostanî Muhtedî bû u Şerîfzade be nawî xwazrawî Aso Se’îd  pêwendî namey hebuwe legel Muhtedî ke ew serubendî le Pirag deyxwûnd. Hîwadarm ew namane mabin û  Mihemed Muhtedî bo tîşk xistinî ziyatir bo ser bizûtnewey şorşigêraney salanî 46-47 î Rojhelatî Kurdistan be şêweyek ew namane bilaw bikatewe; têbîniya H.Q.]

Şewket: Çi netîceyek lew qiseye werdegrî?

Laşayî: Demewê bilêm ewîş minî teşwîq kird ke dirêje bideyn be piştîwanî û beşdarî xoman le bizûtnewey Kurdistan da. Ew kese bo xoy le ser binemay pêwendî legel Qasimlû û helkewtî Kurdistan zanyarî zor wurdtirî le ser barudox û wez’î ew nawçeye hebû, bawerî wa bû bizûtnewey Kurdistan sereray ew gurzey wêy kewtûwe her mawe.

Wêne 1. Kopî nameyekî Simayil Şerîfzade bo Kerîm Hîsamî

2. Serbergî TÛDE-y jimare 19m organî têorî Sazmanî Înqîlabî taybet be bizûtnewey çekdarane le Kurdistan                 Dirêjey heye…

Yazarın diğer yazıları