Sazmanî Înqîlabî u Kurdistan (12)

Awrêk le bizûtnewey Çepî Iran le nawewe

Hevpeyvînî Hemîd Şewket legel Kuruş Laşayî

Şewket: Ewe heman babetî “xizmet be gel” e ke yekêk le bawere serekîyekanî Sazmanî Înqîlabî bû.

Laşayî: Her waye. Carêk hêzekanî Talebanî le şer û têkhelçûnêk da ke legel pêşmergekanî Barzanî bûyan efserêkî Êranîyan ke birîndar bibû, girtbû û le tewîleyek da zîndanîyan kirdbû. Emin birînekanîm tîmar kird û agadarîm lê kird. Ew cûlaneweye nek her bo efsere Êranîyeke, belkû bo Kurdekanîş taze bû. Gişt ewane, be taybetî ewey ke jimareyek rûnakbîr destyan le jiyanî Urûpa helgirtuwe û bo yarmetî be Kurdekan hatbûne Kurdistan, boyan cêgay teqdîr û pê zanîn bû.

Şewket: Le sinûrî ‘Êraqewe ta Silêmanî çon hatîyewe?

Laşayî: Xudahafîzîm kird le Mela Aware û legel Qadir Tegeranî, her ew qaçaxçîyey ke pêştir legelim hatbû geramewe meqerî Talebanî. Lewê rojêk ziyatir nemamewe, çunke demewîst herçî zûtir bgerêmewe Bexda û birom bo Urûpa bo ewey le hewlîn derfet da legel jimareyek le kadrekan û rêberanî Sazmanî Înqîlabî bigerêynewe Kurdistan û xebatî çekdarane rêk bixeyn.

Şewket: Le Bexda çitan kird?

Laşayî: Debû maweyek bimênmewe ta helumercî geranewe bo Urûpa amade bikem. Ewan rojan Bexda wekû zor le pêtextekanî dîkey cîhanî sêyem têkelêk bû le dinyay konî nerîtî car car sed sal lemew pêş û ruwaletî hêndêk le towekanî tazegerî û modêrnîtey rojawa ke dîmenêkî rojawayî û nalebarî pêşkêş dekrid. Le Bexda hotêlî gewre û razawe legel otombîlî duwayîn sîstim taq û loq nebê nedebîndira. Bellam ewey hebû wekû pîneyekî nacûr bû be ser leşî xelkêkî hejar be bergî nerîtî ‘Ereban û Kurdekanewe, dest firoş, çayxane û kûçey pîsî ke bonî mîz hemû fezay dagirtbû. Le Bexda le hemû cêyek musafîrit dedey ke beşêkî girîngyan le ziyartkaranî şî’e pêk dehatin ke hatbûne ziyaretî Necef û Kerbela.

Şewket: Çûye Necef yan Kerbela?

Laşayî: Qet derfet yan meylêkim nebû bo dîtnî ewê. Belam çendîn car çûme dîtnî kelawekanî Heywanî Medayin ke le Bexda helkewtuwe û be cexar û efsûsewe ew şê’re cuwan û benawbangey Qaanî ke le berim bû le jêr lêwewe zemzeme kird:

Han êy dilê ‘ebret bîn, ez dîde nezer kon han

êywanê medaên ra ayînêyê êbret dan …

[ey dilî ‘îbret bîn, eman be çaw biruwane / Heywanî Medayîn be awêney ‘îbret bizane …]

Ewan rojan şê’rêkîşim lemer Bexda dana bû. Webîrim dê carêk şewêk le kenar Decle legel Celal Talebanî û muhendîsêkî cewanî mêhreban û meclîs xoşî ‘Êraqî kebabî masî û bîreman dexwardewe. Kenarî Decle pir bû le besatî çayxaney serpêyî û kebabî, ewî şewê ew şê’rem bo xwêndnewe ke le mer Bexda damnabû. Şê’rêk ke ziyatir basî hejarî û pîsî Bexda bû. Katêk şê’reke tewaw bû, ewcar zanîm çi heleyekim kirduwe,çunke hîçkamyan şê’rekeyan pê xoş nebû. Belam taze îdî awêk bû tika bû û ewan lew perî gewreyî da hîçyan we rûy xoyan nehêna. Çend mang duwatir bîstim ke ew cewane ke goya le Nasrîyekanî ‘Êraq bû, destewdayerey Sedam Husên kuştûyane.

Şewket: Ke gerayewe Urupa çit kird?

Laşayî: Geramewe Îtalya. Sazmanî Înqîlabî le hemû cêgayek zîyatir le Îtalya hêzî hebû û lewê hîzbî komonîst û hêze çepekan hêzêkî zoryan hebû û le cêda kontirolêkî kemtir hebû. Ca boye Îtalya bo ême ke zorman pasportî durust û hîsabîman nebû şwênêkî baştir bû. Nawnîşanî Sazmanî Înqîlabîş le Îtalya bû. Le Elman yan şwênî dîke wergirtinî sindûqî postî bo bilawkiraweyekî komonîstî na Urûpayî bê kêşe nebû, her boye katêk bilawkirawey Sêtarêyê Sorx [estêrey sûr] le salî 1348 (1969) wekû organî Sazman bilaw kirayewe, kelkman lew sindûqe postî ye wergirt bo nawnîşan.

Şewket: Be derkewtinî Sêtarêyê Sorx, bilawkirawey Tûde her bilaw dekrayewe.

Laşayî: Lewe duwawe Tûde organî têorîkî Sazman bû.

Şewket: Kê nawî ‘Sêtarêyê Sorx’ î pêşnyaz kird?

Laşayî: Min pêşniyarim kird. Pêm wa bû ke be helbijardinî ew nawe meylî fikrî û bawerîman be komonîzm rûn bê.

Şewket: Setarêyê Sorx le jêr çawedêrî çi kesêk da îdare dekra?

Laşayî: Jimarey ewel le jêr çawedêrî min da bû û Parsanejadîş le Bêljîk maweyek berpirsî cê becê kirdnî kare fenîyekanî bû. Katêk geramewe Êran îdî zanyarîyekim le serî nebû.

Wêne1: Celal Talebanî u şehîd Azad Hewramî

Wêne2: Serbergî jimareyekî bilawkirawey Sêtarêyê Sorx

Dirêjey heye….

Yazarın diğer yazıları