Sedef hastalığı (Psoriasis)

Sedef hastalığı, her yaşta ortaya çıkabilen ve sık görülen kronik seyirli bir deri hastalığıdır. Toplumda her yüz kişiden ikisinde sedef hastalığı bulunmaktadır.

Sedef hastalığının nedeni tam olarak bilinmemektedir. Halk arasında düşünüldüğü gibi alerjik bir hastalık değildir. Hastalığın bağışıklık sistemi tarafından oluşturulduğu kabul görmektedir. Bu bağışıklık sisteminin zayıf olması anlamına gelmez. Sorun bağışıklık sisteminin hatalı tepkisidir. Bazı ilaçlar, çeşitli bakteri ve virüsler, güneş yanıkları veya derinin tahrişi sonucu belli proteinler açığa çıkmaktadır. Bu proteinler bağışıklık sistemimizin önemli elemanları olan akyuvarları uyarmakta ve böylelikle akyuvarlar aktifleşmektedir. Aktifleşen akyuvarlar çeşitli maddeler üretmektedir. Bu maddeler epidermis denilen üstderi tabakası hücrelerinin aşırı çoğalmasına ve deri damarlarının genişlemesine neden olmaktadır. Bunun sonucunda normalden 5 kat fazla deri hücresi oluşmaktadır. Aşırı hücre üremesi nedeniyle üstderi hücreleri normal biçimde olgunlaşıp atılamamakta ve deride kızarma ve pullanma oluşmaktadır.

Sedef hastalığının kalıtsal bir yatkınlıkla ilişkisi vardır. Özellikle 30 yaşından önce başlayan ve şiddetli seyreden  hastalık için bu geçerlidir. Fakat bu, her zaman çocuklarda sedef oluşacağı anlamına gelmez. Sedef hastalarının yüzde 30 kadarında ailede sedef hastaları vardır. Sedef hastalığı bulaşıcı değildir. 

Hastalığın bulguları çok farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Hastalık her hastada farklı bir seyir göstermektedir. Bazen  hastalık hafif olarak başlar ve zamanla dağılır. Hastalık belli aralıklarla alevlenme ve yatışma dönemleriyle gider. Alevlenmeye neden olan etkenler stres, ağız-boğaz bölgesinin bazı enfeksiyonları, birtakım ilaçlar, derinin tahriş edilmesi ve kontrolsüz yoğun güneş ışığıdır.  

Hastalık sıklıkla deride zemini kırmızı, üzeri kalın beyaz-gri parlak pullanan plaklarla kendisini göstermektedir. Hastalığın en sık görülen türü Plak Psoriasis’dir. Bu tipte sedef plakları belirli vücut alanlarında sınırlı kalabilir (bölgesel) ya da dağılır (yaygın tip). Bölgesel türde özellikle diz, dirsek, saç dibi, bel-kalça gibi bölgelerde kalın beyaz-gri parlak kabuklu, zemini kırmızı bazen kaşıntılı olabilen plakalar vardır. Bu plakalar vücutta dağılıp geniş alanları tutabilirler ve hastalığın generalize plak Psoriasis denilen yaygın türünü oluştururlar. Plak Psoriasisin sadece el ve ayağı tutan bir türü vardır. Avuçta ve ayak tabanında kırmızı zeminde soyulmalar, kalın, çatlayabilen plakalar oluşturur. Çatlakların verdiği acı nedeniyle ellerin kullanımını iş yapmayı, yürümeyi zorlaştırır. Ayrıca sedef romatizması da vardır. 

Haftaya da hastalığın tedavisini işleyeceğim.

Yazarın diğer yazıları