Tarihi kiliseye yoğun ilgi

Amed’in tarihi Sur ilçesi’nde bulunan Surp Gragos Ermeni Kilisesi’nin yazılı kaynaklara göre, 1517 yılında yapıldı. Ermeni Sarkis, Babuş ve Papaz Aram tarafından yapılan kilisenin adına, ilk kez 1610-1615 tarihleri arasında Polonyalı Simeon’un Seyahatnamesi’nde rastlanılıyor. Ermeni mimari tarihinin önemli eserlerinden birisi olan kilise, aynı zamanda Başpiskoposluk merkezi olarak Ortadoğu’daki en büyük Ermeni kilisesi. Kilise, yapılışından sonra zaman içerisinde uğradığı tahribatlar nedeniyle Ermeni Patriği Bedros Vartabet tarafından restore edildikten sonra, 1729 yılında Ermeni mimarlar Şahin, Saruhan ve Yarem tarafından daha da büyütülerek tekrar inşa edildi. Fakat, yeniden inşa edilmesine rağmen, 1827 ve 1880 yıllarında gerçekleşen iki büyük yangına maruz kalmaktan kurtulamadı. 1880 yılında gerçekleşen ikinci büyük yangından sonra kiliseye ek binalar da yapıldı. Yapılan eklemelerden sonra 7 horanlı Ermeni Kilisesi haline getirilerek, 3 bin kişinin ibadet yapabileceği bir kapasiteye ulaştı.

İnşa edilişinden 20’nci yüzyılın başına kadar gelen tarih aralığında sadece ibadet mekânı olarak kullanılan kilise, 1915 yılında Ermeniler için çıkarılan "Tehcir Kanunu" ile boşaltıldıktan sonra Almanlara verilerek, 1. Dünya Savaşı süresince karargah olarak kullanıldı. Savaştan sonra da bir müddet Sümerbank’ın pamuk deposu olarak kullanılmaktan kurtulamadı kilise.
 Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi tarafından üstlenilen restorasyonunu 22 Ekim 201’de bitirilip ibadete yeniden açıldı.

Kiliseye ziyaretçi akını

Tarihe meydan okuyarak varlığını bu güne kadar sürdürmeyi başaran kilise, gün geçtikçe yurttaşların ilgisini çekmeye devam ediyor. Ermeni yurttaşların yanı sıra farklı inançlara sahip yurttaşların da ziyaret ettiği kilisede, yoğunluk her geçen gün artıyor. Müslümanlar için en kutsal ay olan Ramazan ayında dahi kiliseye yapılan ziyaretlerin kesilmemesi dikkat çekiyor. Kiliseyi gezip, gören yurttaşlar tarihle kucaklaşıyor.

DİHA/AMED

Yazarın diğer yazıları

    None Found