Tarihin en ağır ambargosu

İran Petrol Bakanı Bijen Namdar Zengene, ABD’nin İran’a yönelik ambargolarının “tarihin en ağır ambargoları” olduğunu ve İran-Irak savaşından daha ağır şartlarla karşı karşıya olduklarını itiraf etti.  Petrol Bakanı Bijen Namdar Zengene, İran Meclisi Haber Ajansı ICANA’ya ABD’nin İran’a karşı uyguladığı ambargoya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Zengene, ABD ambargosuyla oluşan şartların İran ile Irak arasında 1980-1988 yılları arasında gerçekleşen savaş şartlarından daha ağır olduğunu belirtti. Zengene, İran-Irak savaşı döneminde de petrol bakanı olarak görev yapıyordu. Petrol Bakanı, İran-Irak savaşı döneminde Saddam Hüseyin yönetiminin bombardıman yapmadığı zamanlarda istedikleri miktarda petrol satabildiklerini, gemi temini konusunda da sorun yaşamadıklarını, petrol parasını dünyanın tüm bankalarından çekebildiklerini ve onunla ihtiyaç duydukları malı satın alabildiklerini anımsattı. Zengene, bu sözleri ile ABD’nin Mayıs 2018’de nükleer anlaşmadan tek taraflı olarak çekildikten sonra devreye koyduğu yaptırımlar ve İran bakancılık sistemine uyguladığı ambargonun etkilerine işaret etti.

‘Şiddetli bir savaşın içindeyiz’

Petrol satışı için geminin bulunması, paranın geri alınması ve birçok ürünün satın alınması konusunda problemlerle karşı karşıya olduklarını belirten Zengene, “Bu dönem, önceki ambargolardan çok farklıdır. Bugün İran’a karşı tarihin en ağır ambargoları uygulanıyor. Bu yüzden ne kadar şiddetli bir savaşın içinde olduğumuzu anlamalıyız. Eğer bu ağır ve çetin şartlar idrak edilmezse yanlış değerlendirmelerde bulunmuş oluruz. Bu anlamda bazılarının savaşın şiddetini hissetmediği ve idrak etmediği düşüncesindeyim” diye konuştu.

Bu şartlarda petrol sattıkları alıcıların ödemelerini yapıp yapmayacaklarından emin olmadıklarını ve bunun büyük bir risk olduğunu belirten Zengene, “Petrol Bakanlığında yürüttüğümüz faaliyetler yasa dışı değil fakat anormal yollardan gerçekleşiyor” diyerek satış için çok farklı yollar kullandıklarını söyledi.

Yaptırımlar kalkmadığı sürece ne önceki ne de şimdiki petrol satış miktarına ilişkin bilgi paylaşmayacağını söyleyen Zengene, İran’ın Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütünden (OPEC) çıkma gibi bir planının olmadığını belirtti.

Petrol ihracatında düşür

Bloomberg ajansının verdiği rakamlara göre 2000’li yılların başında İran aylık yaklaşık 2.5 milyon varil kadar petrol ihraç eden İran’da bu rakamın daha sonra 1.5 milyona geriledi. Petrol ihracatı, ABD ile ilişkilerin gerilmesinden sonra 1 milyon civarına düştü. Ambargonun daha da sertleştirilmesiyle birlikte İran’ın petrol ihracatının 375 bin varile indiği iddia edildi.

‘Doğal gaz pazarı Rusya’nın tekelinde’

Avrupa’ya verilen doğal gaz konusunda Rusya ile aralarındaki rekabete ilişkin de konuşan Zengene, Avrupa doğal gaz pazarının Rusya’nın tekelinde olduğu şeklinde değerledirmelerde bulundu.

Rusya’nın Avrupa’ya yönelik doğal gaz pazarında kimseye yol vermek istemediğinin söyleyen Zengeye, “Rusya, burada kimseye yol vermiyor ve Avrupa’da İran’ın rakibidir. O yüzden bu konuları birbirine karıştırmamalıyız. Rekabet ve dostluk iki ayrı meseledir. Seninle dost olan ülke rakip olmayacak diye bir şey yok. Biz hem dostuz hem de rakip. Rusya, kimsenin bu pazara girmesine izin vermiyor fakat bu durum bizim söz konusu pazara girmememiz için bir neden olamaz” dedi. Zengene, bu sözleri Avrupa doğal gaz pazarında Rusya ile kıyasıya bir mücadelenin olduğuna işaret etti.

 ANF/TAHRAN


Ambargoya karşı ‘mekanizma’ arayışı

Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas, Tahran’a gerçekleştirdiği ziyaret sırasında yaptığı açıklamada, nükleer anlaşmanın imzacısı ülkeler olan Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık’ın tasarladığı “Instex” isimli mekanizmanın yakında opeasyonel olacağını söyledi. Avrupalı ülkeler, ABD’nin yaptırımlarına maruz kalmadan ticari ilişkileri sürdürebilmek için aylardır çeşitli mekanizmalar üzerinde duruyordu.

Maas, “Söz konusu olan yeni bir tip araçtır, bu nedenle aktif hale getirmek basit bir şey değil” dedi.

Maas, “Ama tüm resmi koşulları yerine getirildi, kısa sürede kullanabileceğimizi düşünüyorum” diye ekledi. İran, bir çok kez imzacı Avrupa ülkelerini yaptırımlara karşı bir mekanizma oluşturmak için verdikleri taahhütleri yerine getirmemekle eleştirmişti.

Yazarın diğer yazıları

    None Found