YNK’nin geçiş Kongresi mi? Çözüm Kongresi mi? – Piremêrd HEWRAMÎ

Yıllardır tartışılıp yılan hikayesine dönen, YNK 4. Büyük Kongresi; nihayet YNK Başkanlık Divanının 7 Eylül toplantı kararıyla, 7 Aralık’ta yapılması öngörülüyordu. Ancak son alınan kararla kongre yine iki hafta yani 21 Aralık’a ertelendi. YNK 1975’te kurulduktan bu yana 3 Kongre, 2 Konferans ve 5 Genişletilmiş Genel Kurul (Plenum) toplantılarını gerçekleştirdi. Mart 2013’te yapılması gereken 4. Kongre yerine Plenum ile atlatan YNK, parti içi sorunlardan kaynaklı Kongresini gerçekleştiremiyordu. Hep ertelenen Kongre takvimi, YNK’yi Irak Yüksek Seçim Komiserliği kararlarıyla karşı karşıya getirecek pozisyona soktu.

YNK eğer 2020’ye kadar Kongresini gerçekleştiremez ise Yerel Meclis seçimlerine katılma mahrumiyeti ile yüzyüze geleceğini gördü. İşte bu hukuki zorunluluk altında ve YNK Politbürosunun hep kaçtığı, ötelediği yılların ertelenen birikmiş parti içi sorunları altında Kongreye gidiyor. İlk defa, 42 yıl sona Mam Celal’sız gerçekleşecek Kongre olması ayrı bir sıkıntılı düşünsel ve duygusal duruma işaret ediyor. Şimdiye kadar yürütülen parti içi tartışmalarda yeni “Parti Sekreteri” kim olacak sorusuna kimsenin cevap olamaması tam bir sorunsallık işareti.

YNK’nin en büyük handikapı homojen olmayan örgütsel omurga durumudur. Parti içinde sır olmayan gruplaşmanın hesaplar döngüsü, herşeye gebe bir kulvara girmeye meyil ediyor. YNK’yi acil bekleyen siyasal perspektifini doğru bir demokratik proje ekseninde tartışmaya, değişime açma sorunudur. Mam Celal (Talabani) sonrası içe büzülüp, kasılan YNK gerçekliği, nasıl bir ekip öncülüğünde sorunlarını aşacağı, en önemli sıkıntı ve endişe kaynağı olarak duruyor. Komite konferanslar sürecini tamamlayıp, yerel komite seçimleriyle il ve ilçe Kongre ile delegelerini seçimlerini tamamlayan YNK, Kongre bileşimine umut ışığı olacak öneriler dizisi, ne kadar anlam kazandıracak. YNK Yürütme Konseyinin ifade ettiği örgütsel projeler, Parti içinde kök salmış eğilimleri bütünleştirebilecek mi? Öneri ve proje tasarıları ne kadar YNK’nin değişim sancısına çare olacak? Şimdiden parti tabanına yansıyan iktidarcı eğilim, proje taslakları yeni kavganın ve kırılmanın habercisi gibi.

YNK Politbürosu ve Kongre divanın hazırladığı proje, Örgütlenme Komitesi ve Parti iç komisyonlarının hazırladığı proje taslakları ile Mela Bextiyar’ın öncülük ettiği hazırlanmış taslakların içerikleri sorgulanmadan boşa çıkarma oyunlarının sonuçları Kongre’ye nasıl yansıyacağı merak konusu. Farklılık arz etmesi gereken Kongre’de yeni Yürütme Konseyi bileşimi ve isimlerde lokal temsil aritmetiğinin denge temsili, hayati derecede önem kazanacak. Kongre gündemine getirilmek istenen ve YNK teşkilatlarında tartışılan Başkanlık Konseyi ve Eşbaşkanlık temsil hukuku salt ana yürütme için mi yoksa, tüm örgütsel mekanizması için mi tasarlandığı noktasında daha cesur tartışma, yenilikçi değişime ihtiyaç görülüyor. Eğer YNK kendisini yerelden genele meclis esaslı yeniden yapılandırmaya açık tutup, dar komite tarzı elit hastalığına yol açan siyaset anlayışını Kongre’de aşarsa önünü ve yönünü yeniden bulma şansını yakalayabilir. Böylesi değişim tartışmaları önemlidir.

Yeni YNK Başkanlık Konseyinin kendisini en üst temsil düzeyinde üç ayrı Alan Meclisi biçiminde ve içerisinde konumlandırma planıdır. Birincisi; Eski Başkanlık Divanı üyeleri ve yeni başarılı genç kadrolardan oluşan karma meclis. İkincisi; Partinin çıkarlarını gözetmekten sorumlu partinin emektar ve tecrübeli isimleri meclisi. Üçüncüsü; Özel olarak partinin Behdinan ve Şengal çalışmalarını derinleştirmekten sorumlu meclis. Tartışlan diğer bir önemli husus; Kongrede seçilecek Başkanlık Konseyi mekanizma bileşiminden üç kişilik üstün liyakatlı Tenfiz Makamı oluşturma durumudur. Bu tartışmanın diğer adı aslında parti içi dengeleri birleştirme çimentosu olarak adlandırılan üçlü sekreterya eksenidir. Yani Talabani/Şex Cengi+Kosret Resul ve Berhem Salih’in üst temsiline statü kazandırma biçimidir. Çare Eşbaşkanlık sistemine cesurca hayat kazandırmadır. Tersi, kangrenleşen sorunların iktidarcılık oyunu ile derinleşip devam etmesinde ısrar etmedir. KDP’nin YNK Kongresinden çıkmasını istediği asli oyundur. KDP’nin 4. Kongreden ısrarla beklediği ve üzerinde çalıştığı eski bileşenle yani zihniyetle çıkmasıdır. İran’ın da hakeza üzerinde hassasiyetle eksen kaymasını kontrolde tutmanın dizayn çalışmasına duyduğu ilgidir. Süleymaniye’yi mesken tutan İran’lı bir heyetin üstdüzey YNK’li yetkililerle harıl harıl bir markaj siyaseti yürüttüğü bilgileri ortalıkta uçuruyor. Yine ABD, Fransa ve Türk konsolosluk yetkililerinin bu bağlamda temas trafiği dikkat çekici bir durumdur.

21 Aralık günü Kongre bileşimi şimdiye kadar açığa çıkmayan yeni sekreter isminde ve Yürütme Konseyi bileşiminde realist bir konsensüs oluşmuş olmaması, derin bir tartışma ve değerlendirmeye açık bir durumdur. YNK iç tüzüğüne göre 1000 delegenin oy kulanması öngörülüyor. Bu kongre delegelerinin 500 yerel örgütleme delegesi sıfatı taşırken, kalan 500 delege; Başkanlık Divanı Politbüro, Merkez Komite, Parlamenterler ve Partinin eski emektar üyelerinden oluşuyor. Bu bileşim seçim eğilimini nasıl kulanacak sorusu en önemli bir husus olarak duruyor. Partinin yeni yürütme bileşimi, Partinin geleceğine yön verecek kabiliyette olan dinamik reforma açık isimlerden oluşması, YNK’de yeni genç ve kadın niceliğine hangi düzeyde yer verileceği merak konusu. Özelikle parti içinde çok ciddi eleştiri noktası, kadın kimliğinin belirlen tüzük gereğinin çok aldında temsil edilmesi açmazıdır.

YNK’nin kabusu olan aile, aşiret ve eğilime dönüşen bileşenin dengelenmesi, yine Soran ve Behdinan bileşim fotografı nasıl yansıyacak. Noşirvan Mustafa’nın GORAN Hareketi kopuşu sonrası yaşanan parti içi dalgalanma ve parçalanma ile sayıları hep artan küskünlerin mesafeli durumu nasıl aşılacak, yine parti içinde Parti’den gerekçeli kopup mevki-makam için geri dönenlere yeni imkanlar sunulmasının yarattığı iç hoşnutsuzluk ve asıl en temel sorun olan eşitsizlik, adaletsizliğin toplumda umutsuzluğa yol açmış halin sonucu olan ağır hırsızlık ve yolsuzluk gündemi nasıl karşılık bulacağı durumudur. Gerçek anlamda Partinin program ve tüzük gerçekliğiyle bağdaşmayan fiillerin araştırılıp, hesap sorabilirlik kararı alınabilecek mi, soruları nasıl karşılık bulacak?

Asıl soru ve sorun gerçekten YNK 4. Büyük Kongresi demokratik değişim ve çözüm kongresi olma güç ve dirayetini nasıl bir ekiple, ne kadar ve nasıl göstereceği sorusuna cevaptır. Yoksa YNK bir geçiş kongresi aldatması ile yeni tehlikeli gelişmelere kulaç açabilir. YNK’yi puslu hava bekliyor, akıllı çıkış şansı da…

Yazarın diğer yazıları

    None Found