7 milyon 305 bin işsiz

Dar tanımlı işsizlik yüzde 11,3’ten yüzde 14,2’ye; geniş tanımlı işsizlik yüzde 20,6’ya yükseldi. Geniş tanımlı işsiz sayısı 7 milyon 305 bini buldu.

Krizin birinci yılında işsizlik artmaya devam ediyor. Haziran-Temmuz-Ağustos aylarında işsizlik arttı. Özellikle genç işsizliği,yüzde 27,4’le zirve yaptı. Tarım dışı genç kadın işsizliği ise yüzde 42,6 ile rekor seviyeye yükseldi.

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DSK-AR) Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜK) dün açıkladığı Ağustos 2019 dönemi Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçları ile Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) Ağustos 2019 verilerini değerlendirdi.

Krizin 1. yılında işsizlik artıyor, istihdamdaki azalış sürüyor. Ağustos 2018’de 3 milyon 666 bin olan mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı, Ağustos 2019’da 976 bin artarak 4 milyon 642 bine yükseldi. Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı bir önceki yılın aynı ayına göre 2,9 puan artarak yüzde 11,3’den yüzde 14,2’ye yükseldi. Tarım, inşaat ve turizm mevsimi olan Haziran-Temmuz-Ağustos aylarında da işsizlik arttı. Hem mevsim etkisinden arındırılmış hem de arındırılmamış işsizlik oranlarında tırmanma yaşanırken, en yoğun artış genç ve kadın işsizliğinde gerçekleşti.

Ücretsiz aile işçilerinin yoğun olduğu tarım sektörü hariç tutulduğunda tarım dışı işsizlikte ki artış da dikkat çekicidir. Ağustos 2018’de yüzde 13,2 olan mevsim etkisinden arındırılmış tarım dışı işsizlik Ağustos 2019’da yüzde 16,6’ya yükseldi.

DİSK-AR tarafından hesaplanan geniş̧ tanımlı işsiz sayısı krizin başladığı ay olan Ağustos 2018’de 6 milyon 352 bin iken Ağustos 2019’da 7 milyon 305 bine yükseldi. Geniş̧ tanımlı işsizlik oranı 953 bin kişi arttı. Ağustos 2019’da geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 20,6 olarak hesaplandı.

Genç işsizlik şahlanıyor

İşsizliğin düzenli yükselişi en çok gençleri, genç kadınları ve ne eğitimde ne istihdam olanları (NEET) etkiledi. Mevsim etkisinden arındırılmış genç işsizliği 2018 Ağustos ayında yüzde 20,7 iken Ağustos 2019’da 6,6 puan artarak 27,3’e yükseldi.

Ağustos 2018’de yüzde 15,1 olan mevsim etkisinden arındırılmamış kadın işsizliği 2,5 puan artarak Ağustos 2019’da yüzde 17,6 seviyesine yükseldi.

Tarım dışı genç kadın işsizliği ve genç işsizliği bu dönemde kadın işsizliği kategorisinde en çok artış gösteren işsizlik türü oldu. Genç kadın işsizliği, Ağustos 2018’te 26,4 iken 8,2 puan artarak yüzde 34,6 oldu.

İstihdamda daralma sürüyor

Ekonomik kriz ve sanayi üretimi ile büyümedeki daralmaya paralel olarak istihdamda da daralma devam ediyor. Dolayısıyla sadece işsizlik artmıyor istihdamda da büyük bir daralma yaşanıyor. Ağustos 2018’de 28 milyon 830 bin olan mevsim etkisinden arındırılmış istihdam 762 bin kişi azalarak Ağustos 2019’da 28 milyon 68 bine geriledi.

Mevsim etkisinden arındırılmamış istihdam son 1 yılda 789 bin kişi azalırken, kayıt dışı çalışanların sayısı 331 bin arttı. Bu durumda her 3 kişiden 1’i kayıt dışı çalışıyor. İSTANBUL

DİSK’in önerileri

DİSK’in işsizlikle mücadele önerileri şöyle:

  • Haftalık çalışma süresi gelir kaybı olmaksızın 37,5 saate, fazla mesailer için uygulanan yıllık 270 saat sınırı, 90 saate düşürülmelidir.
  • Kamu girişimciliği ve hizmetleri istihdam yaratacak şekilde yeniden ele alınmalı.
  • Çırak, stajyer, kursiyerlerin ve bursiyerlerin ucuz işgücü deposu olarak kullanılması uygulamasına son verilmelidir.
  • Herkese en az bir ay ücretli yıllık izin hakkı tanınmalıdır.
  • Güvencesiz çalışma biçimlerine son verilmeli, tüm taşeron işçilere kadro verilmelidir. Kamu taşeron işçileri kamu işçisi olarak kadroya alınmalıdır.
  • Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) “insana yaraşır iş” yaklaşımı temelinde herkese güvenceli ve nitelikli işler sağlanmalıdır.
  • Sendikal hak ve özgürlüklerin kullanımı güvence altına alınmalı, sendikal barajlar kaldırılmalı, herkesin sendika hakkını özgürce kullanabilmesi için gerekli yasal düzenlemeler yapılmalıdır.
  • Toplum yararına çalışma programları kapsamında çalıştırılanlar daimi işçi statüsüne geçirilmelidir.
  • İşsizlik Sigortası Fonunun amaç dışı kullanımına son verilmelidir.
  • İşsizlik sigortasından yararlanma koşulları iyileştirilmelidir. Son üç yılda 600 gün çalışma koşulu kriz döneminde 180 güne indirilmelidir.
  • Kadın istihdamının artırılması ve işsizliğinin azaltılması için işgücü piyasalarındaki cinsiyetçi uygulamalara son verilmeli, ev içi bakım hizmetleri devletin gereken nitelikli, yaygın ve ücretsiz bakım hizmetlerini sağlaması ile kadının üzerinden alınmalıdır.

İSTANBUL