Amiyotrofik Lateral Skleroz (ASL) I

ALS fiziksel aktiviteyi belirgin olarak etkileyen kas güçsüzlüğüne yol açan bir sinir sistemi hastalığıdır.

Hastalığın yüzde 90-95’ı tesadüfi, yüzde 3-10’u ailesel olarak ortaya çıkar. Yani vakaların çoğunda ALS’nin nedeni bilinmez. Çok az bir kısım kalıtsal özellik taşımaktadır. Gen mutasyonu, kimyasal dengesizlikler, bağışıklık sistemindeki düzensizlikler (bağışıklık sistemi kendi hücrelerine saldırmaya başlar) ve hücrelerde anormal protein birikmesi hastalığın olası nedenleri olarak araştırmacılar tarafından incelenmektedir.

Sigara içenlerin ALS riski içmeyenlere göre iki kat yüksektir. Sigarayı bırakmak artmış riski düşürmektedir. Bazı çalışmalar askeriyede çalışan personelin ALS için yüksek risk taşıdığını göstermiştir. Askeriye ile ALS arasındaki ilişkinin ne olduğu tam olarak belli değildir. Bazı metallere ya da kimyasallara maruz kalmak, travmatik yaralanmalar, viral enfeksiyonlar ya da yoğun egzersizler hastalığı tetikleyebilir. Sürekli kurşun maruziyetinin ALS riskini arttırdığına yönelik kanıtlar da bulunmaktadır. Hastalık belirtileri genellikle 50- 60 yaşlarında başlar. Ailesel olgularda ise hastalık daha erken başlar. Hastalık iki cinste eşit oranda görülür.

ALS hastaları günlük aktiviteleri yapmakta ve yürümede güçlük çeker, yürürken sendeler ve bacaklarda ve ayak bileklerinde güçsüzlük hisseder. Yutmakta sorun yaşayan hastalar bir de geveleyerek konuşmaya başlar. Omuzlarda, el-kollarda veya dilde seğirmeler olur. ALS hastalığına yakalanan insanlar başı yukarda tutmakta ve düzgün duruşu korumakta güçlük çeker.

ALS hastalığı genelde ellerde ve bacaklarda başlayarak vücudun diğer yerlerine yayılır. Hastalık ilerledikçe kas güçsüzlüğü artar. Bu kas güçsüzlüğü sonunda çiğneme, yutma, konuşma ve nefes almada etkili olan kasları da kapsar. Sindirim sistemi ya da mesane AlS hasalığından etkilenmez. Hastalık duygular, duyular ve düşünme kapasitesini de etkilemez. Çevre ile aktif olarak ilişkide kalmak mümkündür.

Bilinen en uzun yaşayan ALS hastası ünlü bilim adamı Stephan Hawking’dir. 48 yıl bu hastalıkla mücadele etti.

Haftaya ise hastalığın komplikasyonlarını ve tedavi olanaklarını işleyeceğim.