Dünya Hepimize Yeter

GÜL GÜZEL

Çok severek okumakta olduğum bir kitabı tavsiye etmek istiyorum:‘Dünya hepimize yeter’. Bu kitap o kadar farklı ve aynı zamanda da yaşama tutunmayı, dostluğu, birlikte yaşamanın güzelliklerini sergiliyor ki, anlatmak değil okumak gerekir diyorum.

Kitap onüç başlıkta kurgulanmış; 1) Çerkezyan ailesi, 2) Tehcir, 3) Devam eden baskılar, 4) Hayata tutunma çabaları, 5) İstanbul’da okumak ve yaşamak, 6) Ereğli’de hayat mücadelesi, 7) Savaş yıllarında 20 sınıf askerlik, 8) Babam gitti, Ereğli’de hayat bitti, 9) İstanbul’a yerleşme, 10) Dirtat Şirinyan: Bir Taşnak militanı, 11) 6-7 Eylül 1955, 12) Siyasi hayatımdan kesitler, 13) Görsel tanıklar: Fotoğraf ve belgeler bölümü şeklinde okuyucularıyla buluşuyor…

Biz, yaşadıklarımızı pek kâğıda, kaleme dökmeye alışkın olmayan halklarız. Halbuki belleksiz toplumun sağlıklı bir toplum olması mümkün değildir. Onun için bütün vahşeti ve zulmüyle yaşamımıza hükmeden savaş endüstrisinin yanı sıra silahsız kapitalist sistem tarafından milyonlarca insanın kurban edilerek, öldürüldüğü çağımızda bu kitabı okumak daha önemli bir hâl alıyor.

Onun hikâyesinde tarih durmuyor

Sarkis Çerkezyan, ilkeli olmaya adanmış bir yaşamdır. Tehcir yıllarında, Suriye çöllerinde yaşama merhaba demiş. Baba diyarı Karaman’a dönüş, Ereğli derken ver elini İstanbul. Sarkis Çerkezyan, marangoz, bir yaşam ustası, bir bilge. Toplumsal eşitlik ve kardeşlik uğruna verilen tutarlı, kesintisiz bir mücadelenin öyküsü.

Aynı zamanda, “yaşamda kalanların” hikâyesi. Onun hikâyesinde tarih durmuyor, devam ediyor.

Sarkis Çerkeyzan’a dair birkaç söz

Sarkis Çerkezyan 1915 Katliamı’dan sağ kurtularak Arap çöllerine ulaşabilen Karaman’lı zengin bir Ermeni ailesinin çocuğu olarak 15 Mayıs 1916’da bir deve ahırında dünyaya gözlerini açar. Gözlerinde ulusunun ve ailesinin yaşadığı büyük acıların nişanesi olan derin kederler, çocuksu muzipliği her zaman bir arada görmenin mümkün olduğu bir komünist. Türkiye komünist hareketinin bir parçası olan TKP bünyesinde nerdeyse hayatı boyunca bir sıra neferi olarak çalışmış. Sarkisyanın hayatını okuyup etkilenmemek elde değil. Yıllar sonra 2002 yılında Amerika’dan gelip baba ocağının bulunduğu yerleri gezmesi, Konya-Ereğli’de kaldıkları evini bulması ve oralarda yaşadığı komşularının adlarını unutmaması, onları soruşturarak sağ olanlarla görüşmesi, ilk sevdiği aşkının ismini dahi unutmaması tabii ki kitaba farklı bir bellek kazandırıyor. Hatta geçmişini aramaya giderken, evlerinin kerpiç duvarından küçük bir çakıl taşını alıp, anı olarak Amerika’daki çocuklarına, torunlarına veren, tehcir nedeniyle mağduriyetini İstanbul’daki marangozluk yaptığı iş yerini bulması, ömrünün acı tatlı günlerinin geçtiği günlerini, arkadaşlarını,komşularını unutmayan bu kişinin hatıratlarıyla dolu bir kişilik ve kitap.

Dünya Hepimize Yeter-Sarkis Çerkezyan, Hazırlayan: Yasemin Gedik, Belge Yayınları, İlk Baskı: Mayıs 2003, 5. Baskı: 1 Ağustos 2012