Gözler Irak’taki halk eylemlerinde

Irak’ta protesto eylemleri ve kolluk güçlerinin saldırıları sonucu kan akmaya devam ediyor. 1 Ekim’den bu yana en az 319 kişi yaşamını yitirdi, 15 bin kişi de yaralandı. Halk gösterileri ve Irak hükümetinin kolluk kuvvetlerini devreye koymasıyla birlikte ortaya çıkan şiddet uluslararası gündeme de geldi, ABD ve BM devreye girdi. ABD, Irak Hükümeti’nden erken seçim istedi.

Gösterilerde son durum
Hafta sonu Bağdat ve ülkenin güneyindeki protesto eylemlerinde en az 12 kişi daha hayatını kaybetti. Resmi bilançoya göre 1 Ekim’den bu yana en az 319 kişi yaralandı, 15 bin dolayında kişi yaralandı. Sağlık Bakanlığı, Bağdat’taki gösteriler sırasında 7 kişinin öldüğünü doğruladı. Başka kaynaklar Cumartesi günü başkentte 9 kişinin öldüğünü belirtiyor. Güneydeki Nasıriye’de ise Pazar günü üç kişi daha hayatını kaybetti, 200 dolayında kişi yaralandı.

Irak savunma bakanlığından bir yetkili meydanlara saldırı konusunda yapılan haberlerin gerçeği yansıtmadığını savundu. Bakanlıktan Yüzbaşı Kays el Mehdavi, “Taleplerin gerçekleşmesini sağlayacak olanlar göstericilerdir ve bizim görevimiz de Tahrir ve diğer meydanlardaki göstericileri korumaktır” dedi. Göstericilerin kalesi olarak değerlendirilen başkentteki Tahrir Meydanı’nda protestolar ise kesintisiz sürüyor. Eylemciler, 1 Ekim’den bu yana işgal ettiği Tiran Meydanı ise Pazar günü boşalttı. Bu meydan Tahrir’e yakın bir mesafede bulunuyor. Eylemlerin diğer bir adresi olan Hıllani meydanı ise yüksek güvenlikli Yeşil Bölge’ye açılan Sinek Köprüsü yakınında yer alıyor.

İran’ın arabulucu olduğu iddiaları
Irak’taki siyasi tarafların İran arabulucuğunda görüşerek anlaştığı yönünde iddialara ilişkin yeni bir tartışma başladı. Irak’taki bazı medya organlarında yer alan haberlerde İran Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani arabuluculuğunda, Iraklı liderlerin, gösterilerin durması ve Adil Abdulmehdi’nin başbakanlığa devam etmesi konusunda anlaşmaya vardığı iddia edilmişti. Aynı iddia bir çok uluslararası medya tarafından da duyuruldu.

İddiaya göre İran Devrim Muhafızları’nın dış operasyonlar sorumlusu Kasım Süleymani, Irak’ın en yüksek Şii otoritesi Ayetullah Ali Sistani’nin oğlu Muhammed Rıza Sistani ve Ulusal Hikmet Hareketi lideri Ammar el-Hekim’in de aralarında bulunduğu bir grup yetkili ile bir araya gelerek Abdulmehdi’nin görevini sürdürmesi konusunda anlaştı. Irak eski Başbakanı Haydar Abadi’nin ise buna razı olmadığı belirtildi.

Sistani ve Sadr’dan yalanlama
Aynı iddiaya göre Şii lider Muktada Sadr da, iktidarın korunmasını ve eylemlere son verilmesini öngören anlaşmaya katıldı. Ancak Sistani ve Sadr tarafından bu iddialar yalanlandı. Sadr’ın sözcüsü Salah Ubeydi ise bahsi geçen toplantıda El-Sadr’ın bulunmadığını belirtti.

BM’den yol haritası ABD’den seçim açıklaması
Öte yandan Birlemiş Milletler’in Irak misyonu UNAMI de ilk defa gösterilerin son bulması için Irak hükumetinin yapması gerekenler konusunda bir dizi öneride bulundu.

BM Irak Sorumlusu Jeanine Hennis-Plasschaert, Twitter hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, göstericilerin taleplerinin ivedilikle karşılanması hususunda hükümete bazı öneriler sunduklarını bildirdi. Plasschaert, hükümete sundukları önerileri şöyle sıraladı:

“1 Ekim’den bu yana gözaltına alınan tüm göstericilerin serbest bırakılması. Barışçıl gösterilere müdahale edilmemesi. Kaçırma vakalarıyla ilgili kapsamlı soruşturma başlatılması ve faillerin ortaya çıkarılması. Göstericileri hedef alanların kimliklerinin açıklanması ve yargılanmaları. Şiddete başvurmaktan sorumlu olanlarla, yasaları ihlal edenlerin kanunlara göre cezalandırılması. Son olarak tüm kamuoyu önünde hem bölgesel hem de uluslararası topluma iç işlerimize müdahil olmayın ve egemenliğimize saygı duyun çağrısında bulunulması.”

Bu arada ABD ise erken seçim istedi. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, Irak’ta göstericiler, sivil aktivistler ve medyaya yönelik saldırıların ve internete erişimin kısıtlanmasının son derece endişe verici olduğu belirtildi.

“İran’daki rejimin, Irak’ın kaynaklarını kuruturken ve barışçıl gösterileri durdurmak için silahlı gruplar kullanırken, Irak halkının sessiz kalmayacağı” vurgulanan ABD açıklamasında, ölümle sonuçlanan şiddete ve internetin kısıtlanmasına rağmen Irak halkının, sesini duyurabildiğine işaret edildi.

Amerikan yönetimi, Irak hükümetine göstericilere yönelik şiddete son verme, seçim reformu yapma ve erken seçim çağrısında bulunuldu. BAĞDAT