Kürt sanatçılar dayanışmalı

 ”Sanatımızı sergileyeceğimiz, öğreteceğimiz-öğreneceğimiz  yeterlilikte kurum ve galerilerimiz, sanat atölyelerimiz çok az. Kürt resim sanatının her anlamda zorluklar çekerek sanatını icra eden ressamlarını tebrik etmek gerekir. Çünkü resim sanatı maddi anlamda maliyetli bi sanat dalı.”

               GENÇSANATSÖYLEŞİLERİ/DİLANKARACADAĞ

Xelef Diljan, hem resim hem müzik ile ilgilenen genç bir sanatçı. Sanatsal hayatında resim öncelikli olsa da “müzik adına kurduğum en büyük hayal, bestelerimden oluşan bir albüm yapmak’’ diyor. Kürtlerde resim sanatının görünür olabileceği bir ‘piyasa’nın olmadığını ifade eden Xelef, bu konuda çok da umutsuz değil. Zira ’’Resim sanatı sergilendiği ve ses getirebileceği yerlerde icra edilirse gereken ilgiyi görüyor’’ diyen Xelef, Kürt ressamları için Kürt kültürünün zenginliğini de bir şans olarak görüyor. Xelef Diljan ayrıca Kürt ressamlarının daha fazla dayanışma içerisinde olması gerektiğine vurgu yapıyor ve bunun için de ortak seminerler ve toplantılar düzenlenmesini öneriyor.

Resime ilgin ne zaman başladı?

Abimin çizim yapması benim de 8-9 yaşlarında ilgimi uyandırdı. Beni çok etkilemiştir.

Özellikle son 30 yıllık zaman diliminde Kürt resim sanatı belli bir görünürlük kazandı. Sana göre Kürt resim sanatı ne aşamada?

Kürt resim sanatı çeyrek asırdır bir aşama kaydetti. Ancak bunu yeterli bulmuyorum.

Neden?

Sanatımızı sergileyeceğimiz, öğreteceğimiz-öğreneceğimiz  yeterlilikte kurum ve galerilerimiz, sanat atölyelerimiz çok az. Kürt resim sanatının her anlamda zorluklar çekerek sanatını icra eden ressamlarını tebrik etmek gerekir. Çünkü resim sanatı maddi anlamda maliyetli bi sanat dalı. Belki de budan dolayı bu güne kadar yeterli yol katedilemedi.

Kürt kültürü zengindir. Kürt ressamlarının, asırlar sonra dahi esinlenebileceği çok alan var Kürt kültüründe.

Ne öneriyorsun?

Daha fazla yol katedebilmemiz için Kürt ressamları adı altında seminerler ve toplantılar düzenlenmeli. Birbirimizi daha iyi tanımak ve fikir alışverişleri yaparak Kürt resim sanatını daha ileri taşımak olmalı hepimizin gayesi.

Bu alanda öne çıkan isimler de oldu. Seni etkileyen veya ilham veren Kürt ressamlar var mı?

Beni etkileyen ressamlar var tabii ki. Ama çalıştığım tarzlar, etkilendiğim Kürt ressamlarının tarzlarıyla fazla bir benzerlik barındırmıyor içinde. Etkilendiğim birkaç ismi söylemek isterim; Ercan Altuntaş, Zehra Doğan, Nurettin Erkan, Ahmet Güneştekin, Selman Akıl, Mahmut Wenda Koyuncu.

Kürtlerde resim sanatı hak ettiği yeri görüyor mu sence? Bu alanda bir ‘sanat piyasası’ oluştu mu?

Hak ettiği ilgiyi yerine göre görüyor, evet. Bugün Avrupa’nın ileri gelen bir sanat galerisinde sergi açtığında ressam, illa ki ilgi görecektir. Ancak bunu her yer için söyleyemiyorum. Avrupa’da ileri gelen bi galeriye başka ülkelerden sanatseverler ziyarete gelebiliyor. Adıyaman’da ise 2008’de ilk kişisel sergimi açtığım zaman pek rağbet olmamıştı. Şehir dışından gelen insanları bi tarafa bırakalım şehrin kendisinde dahi çok az insan gelmişti. Bunun sonucunda şöyle bir tespite varabiliyoruz; resim sanatı sergilendiği ve ses getirebileceği yerlerde icra edilirse gereken ilgiyi görüyor. Ben resim sanatının genel bir piyasasının olduğuna inanmıyorum.

Ressamlığın maddi olarak getirisi var mı?

İlla ki var ama bu, bazen yaşam standartlarının çok altında olabiliyor. Bazen de çok üstünde…

Resim yaparken ne tür teknikler kullanıyorsun?

Daha çok illüstrasyon, kristalize ve grafiksel çalışmayı tercih ediyorum. Bu tarzlarda çalışmalar icra ettiğimde kendimi daha iyi ifade ettiğimi düşünüyorum. Bunun yanında realist çalışmayı da seviyorum. Çünkü tek tarzda çalıştığımda belli bir zamandan sonra kendimi tıkanmış hissediyorum. Arada diğer sevdiğim tarzları da çalışmak iyi geliyor bu anlamda.

Müzisyenlik de yapıyorsun, sahne alıyorsun. Albüm/Single çalışman oldu mu? Sana ait bestelerin var mı paylaştığın?

Evet 8 yaşımdan beri çalar söylerim. Albüm çalışmam olmadı daha. Umarım ilerde şartlar yeterli olursa albüm çalışması da olur. Ama single olarak yaptığım çalışmalarım var. Hatta bu çalışmalarda son aşamaya geldik. Artık yayınlanmasını bekliyoruz. Yayınlanacak 4 çalışmanın bir tanesinin söz müziği bana ait. Müzik adına kurduğum en büyük hayal, bir albüm yapmak ve bestelerimden oluşan bir albüm.

Ayrıca son 5-6 senedir düzenli olarak İstanbul’da sahne alıyorum. Çoğunlukla da haftasonları.

Müzik ve resime dair belirlediğin hedeflere ulaştın mı, kurduğun hayallerin tam olarak neresindesin?

İcra etmeye çalıştığım her iki sanat dalını da çok seviyorum. Ama önceliğim resim oldu her zaman. Çünkü resim sanatının eğitimini de gördüğüm için, o dalda kendimi daha donanımlı görüyorum. Resim sanatında kurduğum hedefe ulaştığımı düşünmüyorum daha. Resim sanatında, varolduğum coğrafyamı, kültürümü, tarihimi sergileyebilmek adına  yaşamımıza yabancı kalmış toplumlara bunu kendi gözümden lanse etmektir ilk gayem.

Daha önce Kurd Idol yarışmasına katıldın. Sen bu tür yarışmaları nasıl değerlendiriyorsun? Türk medyasında görünürlüğü pek olmayan Kürt sanatçılarının elde edebildiği bir şans olarak görüyor musun?

Evet katıldım o yarışmaya. O yarışmaya katılmamın ana sebebi, jüri üyelerinden birinin küçüklükten bu yana severek dinlediğim Nizamettin Ariç olmasıydı. Bu tür yarışmaları kültürel anlamda faydalı buluyorum. Çünkü o yarışmanın bana şu faydası oldu. Soranî lehçesini az da olsa öğrenmeme sebep oldu. Başka bir faydası da farklı ve yöresel olan; çok duyulmamış stranların duyulmasına sebep oldu. Eksi yönü ise sesine çok güvendiğim o kadar arkadaşın erken elenmesi beni üzmüştü. Bu arkadaşlardan bazıları bu yarışmadan elendikten sonra müzik sanatını bırakıp başka işlere yöneldiler. Bu üzücü bir durum. Ama şöyle durumlar da oldu; bazı arkadaşların da tam tersine daha da azimli olmasını sağladı. Şans olarak görmüyorum.


Xelef Diljan kimdir?

1989’da Adıyaman’ın Kahta ilçesinin Akkuş köyünde doğan Xelef Diljan, sanat ile ilgilenen bir ailede büyüdü. Dedesi erbane çalan ve söyleyen; iki abisi bağlama çalan; bir abisi resim öğretmeni ve babası dengbêj olan Xelef Diljan “Yörenin uzun havalarını okuyarak büyüdüm” diyor.

Çocukluğuna ve ailesine dair şunları söylüyor: “Köydeki evimiz toprak evdi. 5 kardeşiz. 1 kız, 4 erkek. Ailenin en küçük çocuğuyum. Aile olarak sanat yönümüz ağır basıyor. Sanat konusunda en büyük destekçilerimiz her zaman annem ve babam oldu. Bu hayatta en değerli varlıklarım onlar”.

Şu an yüksek lisansına resim bölümünde devam eden Xelef, liseyi Adıyaman Güzel Sanatlar Lisesi resim bölümünde okudu. Üniversiteyi de Konya Selçuk Üniversitesi’nde Resim Öğretmenliği bölümünde okudu. İstanbul’da yaşayan Xelef Diljan’ın aynı kentte çizimlerini yaptığı bir atölyesi var.