Sazmanî Înqîlabî u Kurdistan (17)

Awrêk le bizûtnewey Çepî Iran le nawewe

Hevpeyvînî Hemîd Şewket legel Kuruş Laşayî

Şewket: Yanî be aşna kirdnî ewan legel mesele markisîstîyekan, egerî ewe hebû hêndêkyan rabkêşn berew Sazmanî Înqîlabî?

Laşayî: Le amancekeman da eweş hebû. Cige lewe demanewîst rêgayek peyda keyn ta bituwanîn biçîne Êran û le nawxoy wulat da zemîney karî siyasî û duwacar helumercî damezrandinî pêgey şorişgêrane amade bikeyn. Baştirîn amraz bo destrageyiştin bew amance,hawkarî legel ew Êranîyaney bû ke lew berî sinûrewe hatbûne ‘Êraq. Ewan lew berî sinûr binemalle û xizm û kes u karyan hebû û le ber aşna bûnyan legel barudox û wez’î Kurdistan deyantuwanî grêy karî ême bikenewe bo nufûz kirdin le nawxoy wulat. Le layekî dîkewe be pêy dawxuwazî Talebanî biryar bû legel cewananî partî dêmokrratî Kurdistanî ‘Êraqîş karî siyasî bikeyn û zemîney aşna bûnî ewan legel mesele markisîstîyekan amade bikeyn.

Şewket: Ke wabû bo manewe le Kurdistanî ‘Êraq bernamey dûr u dirêjtan le ber xo rona bû?

Laşayî: Le seretawe bîrman kirdewe şeş mang bimênînewe û lew maweye da be amade kirdnî helumerc û îmkanat biçîne Êran. Belam bew xeberaney ke degeyiştin bew akame geyiştîn ke wez’ hêşta lebar nîye.

Şewket: Çotan ferq bew meseleye kird?

Laşayî: Le rêy Talebanîyewe. Ême hemîşe rawêj û tegbîrman legel dekrid û bew raportaney ke le Kurdistanî Êranewe pêy degeyişt bawerrî wa bû hêze dewletîyekanî Êran hemû cêyekyan le jêr kontirol daye û helumerc hêşta amade nîye. Ca boye îdî duway maweyek wurde wurde le jiyan û meseley Kurde ‘Êraqîyekan û hêzekanî mam Celalewe gilayn. Eger şer û pêkhelpirrjanêkî nîzamî qewma ba yan manorêk le gorê da bûba êmeş beşdarîman têda dekrid. Hellbet mam Celall pêy baş nebû ême le bername û ’emelîyate nîzamîyekanî ewanda beşdarî bikeyn, çunke neydewîst şitêkman beser bê. Belam car car ke hêrişman dekra ser be îcbar le ’emelîyatî nîzamî da beşdarîman dekrid.

Şewket: Hêriş le layen hêze nîzamîyekanî Êranewe?

Laşayî: Na, le layen hêzekanî mela Mistefay Barzanî yewe ke helbet rawêjkaranî nîzamî Êranîyan hebû. Destey Barzanî destinêjî Êran bû û pêşmergekanî le layen nîzamîyekanî Êranewe te’lîm dedran. Tenanet nîzamîye Êranîyekan car car le ’emelîyatî çekdaraney hêzekanî Barzanî da beşdarîyan dekrid. Şewêkyan, katêk zorbey takutera û pêşmergekanî mam Celal bo encam danî ’emelîyatî nîzamî pêgekanî xoyan le Bekreco be cê hêştibû, pêşmergekanî Barzanî nîwe şew le berzayyekanî nizîk le pêgewe hêrşyan kirde ser ême.Ew şewe cige le ême, jimareyek Kurdî Êranî û çend pêşmergey mam Celal kes le pêgeke nebû. Pelamareke her le sertawe be top û xumpare hawêj destî pê kird û heta dehat tundtir debû.Le Kurdistan, ewîş lew helumercey ke êmey têda bûyn debû hemîşe çaweruwanî rûdawî pêşbînî nekraw bîn. Her boye şewane be bergî nîzamîyewe dexewtîn. Ew şewe be dengî top û xumpare hawêj destbecê wexeber hatîn û sengerbendîman kird. Serusekutî ‘Etam baş le bîr mawe [mebest rewanşad ‘Eta Hesen Axa Keşkolî ye ke duway rûdawekanî salî 1979 u hêrşî cumhûrî Îslamî bo ser hêzekanî opozîsyonî Êran wek endamî serkirdayetî hîzbî Rencberanî Êran legel çend hewalî dîkey hate Kurdistan û ber lewey bigate lay hawrêkanî le dîyekî nizîk Seqiz sektey dilî kird û çawî wêk na; têbînî amadekar] balayekî berzî hebû û tifengêkî birnûy de şan da bû. ‘Eta cengawerêkî dilêr û bêbak bû. Hawrêyanî dîke ziyatir kilaşnîkof yan hebû. Min cige le kilaşnîkof, demançeyekî saxtî Çêkoslovakîşim hebû ke mam Celal be diyarî pêy dabûm. Katêk hêrş destî pê kird, Siyaweş Parsanejad azayetîyekî zorî le xoyewe nîşan da. Minîş tuwanîm le ser nêrdîwanewe xom firê deme xuwarê û teqe le pelamarderekan bikem. Be dem ew têkhelçûne ke şayed se’atêkî pê çû, le bêdengî şew da ke dengî top û xumpare hawêj û çekekanî dîke têkî deşkand, hemû şit heybetêkî seyrî hebû. Xoşbextane sereray tarîkî reha, katêk ke çaw, çawî nededît, kesêk le ême nekûjra, le katêkda pelamarderekanî Barzanî çendîn kujrawyan le duwa be cê ma û duwacar bê ewey akamêkyan be dest hênabê paşekşeyan kird.

Şewket: Le Kurdistan perwerdey nîzamîştan dedît?

Laşayî: Bew perwerdeyey ke le Çîn û Kûba dîtbûman, le pêşmergekan kurtman nedehêna. Car car pêş dehat ke ’emelîyatî nîzamî û şêwey şerî partîzanîman fêrî pêşmerge Kurde Êranîyekan dekrid. Ême zanyarî zor sebaret be çilonayetî şerî partîzanî le Çîn û Kûba fêr bibûyn ke ewe tazeyî hebû bo pêşmergekan. Ewan mîn danan, teqandnewey pird û zor şitî dîkeyan nedezanî. Ewe debûwe huy ewey zansitî nîzamî ême î’tîbarman berewjûr berê û eweş le helumercêk da ke hîç şitêk be qeder tuwanayî nîzamî girîngî nîye nirxêkî yekcar zorî hebû.

Wêne: ‘Eta Hesen Axa Keşkolî yek le rêberanî Sazmanî Înqîlabî ke le duway rûxanî rêjîmî Şa u helbiranî Hîzbî Rencberan le Cumhurî Îslamî bo peywest bûn be hawrêyanî dehate Kurdistan u nizîk Seqiz le gundêk be nawî Şêxan dilî le kute kewt u her lewêş nêjrawe.

Dirêjey heye…