Total’in yolu ‘terörle mücadele ile açılıyor!

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Afrika’daki Fransa etkisini yeniden yükseltmek hedefinde. Etiyopya’yı ziyaret eden Macron, Afrika Birliği Komisyonu Başkanı Musa Faki Muhammed ile bir araya geldi. Yapılan görüşme sonrasında Macron, ülkesinin Afrika ile terörle mücadelede iş birliğini kuvvetlendirmek istediğini ve bugünkü toplantıda bu konunun ele alındığını kaydetti. Macron ayrıca, Fransız askerlerinin Etiyopya ordusuna eğitim vereceğini açıklamıştı.

Fransa özellikle 2011 yılından bu yana Libya’ya başlattığı seferin ardından eski sömürgesi olan Afrika’da etkinlik sahasını yeniden yakalamak için büyük bir çaba gösteriyor. Şubat ayında Fransa ile İtalya arasında var olan şiddetli gerilime tanıklık etmiştik. Bunun yaklaşan Avrupa Birliği seçimleri, göç krizi vb somut nedenleri göz önündeydi. Ama asıl neden ise tam da Afrika kriziydi. İtalya ile Fransa arasındaki Afrika’daki petrol ve doğalgaz kaynakları üzerindeki hakimiyet krizi Fransa ve İtalya arasında Libya savaşının yaşandığı 2011 yılından bu yana devam ediyor. Afrika’nın en büyük petrol ve doğalgaz kaynaklarının kontrolü uğruna bir vekil savaşı nedeniyle; İtalya, Almanya Fayiz es-Serrac’ın Trablus’taki Ulusal Mutabakat Hükümeti’ni (GNA) desteklerken, Fransa, Tobruk’taki kendi yönetimine başkanlık eden Mareşal Halife Haftar’ın Libya Ulusal Ordusu’nun (LNA) tarafını tutuyor. Mısır ve Rusya da, Haftar’a arka çıkıyor. Bu ilişkiler kapsamında geçtiğimiz ay Macron Mısır’ı ziyaret etmiş, yeniden bölgesel konularda diplomasi trafiği devam etmişti.

İtalyan enerji grubu ENI’nin yarım asırdır Libya Ulusal Petrol Şirketi’ni (NOC) kontrol ediyor. İtalya aynı zamanda GNA üzerinden göçmenleri Avrupa’dan uzak tutmak için Libya Sahil Güvenliği’ni finanse ettiği biliniyor. GNA karşısında tek rakip olan Haftar ise Fransa desteğiyle geçtiğimiz yaz, ülkenin doğusundaki Bingazi’yi çevreleyen ve petrol hilali denilen yeri kontrolü altına almıştı. LNA, Şubat ayı başında da, El Sharara dahil olmak üzere, ülkenin güneybatısındaki petrol sahalarını ele geçirdi. El Sharara petrol sahası, 1994’ten beri, çeşitli uluslararası petrol şirketlerinin ortaklığı ile işletiliyor. Bu iş ortaklığında, Fransa merkezli Total de yer alıyor. Fransa, Haftar’ın Barkhane Operasyonu’nun parçası olarak Moritanya, Mali, Nijer, Burkina Faso ve Çad’da 4 binden fazla asker bulunduruyor.

Fransa ve İtalya, bölgedeki tek yeni sömürgeci aktörler değiller. Bu nedenle Fransa’nın çok yönlü bir diplomasi yürüttüğünü söyleyebiliriz. Almanya, ABD ve Britanya da, Afrika’nın önemli aktörler arasında. ABD Çin’in Afrika’daki ekonomik ilerlemesini durdurmayı hedeflerken, Fransa hem ABD özelde de İtalya etkisini Libya etrafında, Mali’de, Fas’ta, Tunus’ta, Sudan’da, kırmak için Afrika turunu devam ettiriyor. Bu nedenle, Fransa’nın sarıldığı temel silah “terörle mücadele” oluyor. Bölge ülkelerinin silahlı güçleri eğitmenin yanı sıra yeni bölgesel diktatörler yaratma konusunda destek sunulurken, aynı zamanda bölgeye asker göndermeye giden Fransa, Total ve diğer şirketlerinin çıkarlarını korumak için tüm bölgesel kozlarını oynamaya devam ediyor. Son dönemdeki Macron’un tüm ziyaretleri ve ziyaret sonrası yaptığı açıklamalarda bu süreci doğrular nitelikte!